İnme hastalarında serum magnezyum ve elektrolit düzeylerinin retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKÇAY
Danışman: Ufuk EMRE TOPRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hem iskemik hem hemorajik tip inmelerde değiştirilebilir (DM, HT, HL, kalp hastalığı, sigara) ve değiştirilemez (yaş, aile öyküsü, cinsiyet, ırk) risk faktörleri etyolojide yer almaktadır. Araştırmalar, çevresel koşullar, beslenme, vitaminler ve bazı elektrolitlerin rolü gibi diğer değiştirilebilir risk faktörlerini de incelemektedir. Biz de bu çalışmada, inmeli hastalarda değiştirilebilir faktörlerden biri olan magnezyumun, kalsiyumun, sodyumun, potasyumun prognoza etkilerini ve inme riski ile ilişkisini, değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hastanemizde 01.01.2017-31.12.2019 tarihleri aralığında nöroloji servisine inme tanısı alarak yatışı yapılan 283 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, meslek, sigara kullanımı, ek kronik hastalık, inme tipi, lezyon lokalizasyonu, klinik özellikleri, giriş-çıkış NIHSS ve MRS, hemogram, LDL, HDL, trigliserid, Na, Ca, K, Mg, üre, kreatinin, GFR, TSH, T4 değerleri kaydedilmiştir. Hastalar NIHSS skorlarına göre 0-5 (grup 1) ve ≥6 (grup 2) olarak gruplara ayrılarak tüm veriler karşılaştırılmıştır. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. Sonuçlarda istatistiksel açıdan anlamlı kabul edilen değer P<0.05'tir. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 283 hastadan %65 'i erkek olup tüm hastaların yaş ortalaması 54,3±8,8 yıl olarak kaydedilmiştir. Hastaların inme için kesinleşmiş risk faktörlerinden ek hastalık durumları incelendiğinde en çok görülen hastalık hipertansiyon %51,6, en çok görülen inmenin tipi iskemik inme %91,2, iskemik inme alt tiplerinden en çok ateroskleroz %62,4 olarak saptanmıştır. Hastaların inme kliniklerine bakıldığında en çok sağ hemiparezi %36,5, en az yutma bozukluğu %1,8 görülmüştür. Taburcu olan hasta sayısı %95,1, yoğun bakıma giden hasta sayısı %4,9 olarak saptanmıştır. Giriş NIHSS 0-5 olan hasta sayısı %84,1, ≥6 olan hasta sayısı %15,9 olarak kaydedilmiştir. Grup 2'de iskemik inme alt tiplerinden ateroskeroz, HDL, lenfosit, TSH değeri anlamlı olarak Grup 1'den daha düşük, Grup 2'de iskemik inmenin alt tiplerinden kardiyoembolizm, inmenin klinik türü (sağ hemiparezi, sol hemiparezi, konuşma bozukluğu, afazi, fasial paralizi), yoğun bakıma giden hasta oranı, T4 değeri, giriş-çıkış NIHSS ve MRS, yatış süresi Grup 1'den anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında hastaların Mg, Ca, K ve Na imbalans varlığı açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Vasküler sistem üzerindeki etkileri ve çeşitli moleküler mekanizmalarla inme üzerindeki etkileri nedeniyle elektrolitlerin yerinin önemli olduğu çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Bizim çalışmamızda inme özellikleri ile serum elektrolit düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmaması, bu ilişkiyi ortaya çıkarmak için daha fazla sayıda örneklemden oluşan prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İnme, magnezyum, elektrolit, kalsiyum, sodyum, potasyum, magnezyum eksikliği, sodyum eksikliği, potasyum eksikliği, kalsiyum eksikliği.