İmatinib alan ileri evre gastrointestinal stromal tümörlü hastalarda tirozin kinaz inhibitörü ilişkili makrositoz insidansı ve sağkalım üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET GÜLERYÜZ
Danışman: Efnan ALGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın esas amacı, imatinib kullanan gastrointestinal stromal tümör (GİST) tanılı hastaların rutin takibinde kullanılan hemogram tetkikine ait parametrelerden MCV ve MCH düzeylerindeki değişikliklere bakarak, tedavi yanıt oranlarını ve sağkalım ile ilişkisi olup olmadığını belirlemek ve bu suretle imatinibin etkinliğini öngörmede kolay, ulaşılabilir ve ucuz bir laboratuar verisinin imatinibin etkinliğini öngörmede kullanılıp kullanılamayacağını belirleyerek; konuyla ilgili sınırlı literatüre katkı sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi'nde ileri evre / metastatik GİST tanısıyla en az 3 ay süreyle imatinib kullanan hastalar retrospektif olarak incelendi. İmatinib tedavisi öncesi ile tedavinin 3. ayındaki bazal hemogram parametrelerindeki değişim oranı ve makrositoz varlığı kaydedildi. Bu parametreler ile sağkalım arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Dahil edilme kriterlerine uygun 94 hastanın ortanca yaşı 60 (25-86) olup; 38'i kadın iken 56'sı erkekti. İmatinib tedavisinin üçüncü ayının sonunda hastaların %10.6'sında makrositoz gelişti. Makrositoz gelişen hastalarda ortanca genel sağkalım 113 ay (%95 GA, 71.6-154.3), gelişmeyenlerde ise 82 ay (%95 GA, 46.1-117.8) olarak hesaplandı. Ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.85). Makrositoz gelişen hastaların ortanca progresyonsuz sağkalımı (PSK) 41 ay (%95 GA, 23.0-58.9), gelişmeyenlerinki ise 26 ay (%95 GA, 20.2-31.7) olup; aradaki 15 aylık fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.02). Üç aylık imatinib tedavisi sonrası hemogram parametrelerindeki değişimler arasında, sadece hemoglobin düzeyindeki değişimin sağkalım ile ilişkili olduğu saptandı. Ortanca hemoglobin düzeyinde %2 ve altında azalma olan hastalarda ortanca PSK 16 ay (%95 GA, 0.0-32.6), azalmayanlarda ise 36 ay (%95 GA, 16.8-55.1) aydı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.01). Sonuç: İleri evre GİST tanısıyla imatinib tedavisi alan hastalarda makrositoz gelişmesi ve hemoglobin düzeyinde azalma olmaması halinde progresyonsuz sağkalımın daha uzun olması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal Stromal Tümör, İmatinib, Sağkalım, Makrositoz, Ortalama Eritrosit Hacmi