Toplu beslenme sistemlerinde çalışanların diyet kalitesi, sürdürülebilir beslenme ve besin atıkları hakkında bilgi düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA AY

Danışman: Nevra KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, toplu beslenme sistemlerinde görev yapan personelin sürdürülebilir beslenme ve diyet kalitesi hakkında bilgi düzeyleri ile Akdeniz diyetine bağlılığını ve sürdürülebilir beslenme tutumlarını birlikte değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımlı araştırma 259 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin Akdeniz diyetine bağlılıkları Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), sürdürülebilir beslenmeye yönelik tutumları Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Davranış Ölçeği (SBYDÖ) kullanılarak belirlenmiştir. Sürdürülebilir beslenme, diyet kalitesi ve gıda atıkları hakkında bilgi düzeyleri ise tanımlayıcı sorular sayesinde belirlenmiştir. Bulgular: Katılımcıların %52,9'u sürdürülebilir beslenme kavramını daha önceden duyduğunu (p˃0,05) ve bu kavramı daha önceden duyanların büyük bir çoğunluğu (%32,4'ü) bu kavramı diyetisyen, doktor gibi sağlık profesyonellerinden duyduğunu belirtmiştir (p<0,001). Katılımcıların büyük bir çoğunluğu (%37,1'i) çalıştıkları tesiste günlük artan yemek miktarı hakkında fikri olmadığını beyan etmiştir (p<0,001). Ortalama MEDAS puanı 5,09±1,80 ve SBYDÖ toplam puanı 99,01 olarak bulunmuş; MEDAS ile SBYDÖ arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (r=0,121; p=0,052). En yüksek SBYDÖ alt boyut puanı 'gıda israfının azaltılmasında' elde edilmiştir (p<0,001). Kadınların SBYDÖ toplam puanı erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksektir (p˂0,05). Sonuç: Elde edilen veriler TBS çalışanlarının büyük bir çoğunluğunun çalıştıkları tesisteki günlük gıda israfı hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını, Akdeniz diyetine bağlılık ve sürdürülebilir beslenme tutumları arasında herhangi bir ilişki olmadığını göstermektedir. Çalışmanın hipotezlerinden olan sürdürülebilir beslenme farkındalığı ve sürdürülebilir beslenme tutumları arasında tutarlı bir ilişki saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Toplu beslenme sistemleri; Sürdürülebilir beslenme; Akdeniz diyeti.