Aile hekimliği polikliğine gelen diyabet hastalarının diyabet olmayan hastalara göre ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ŞABAN ÖZALP
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; diyabet hastalarının diyabet olmayan bireylere göre ağız ve diş sağlığı düzeyi ve diş hekimine yönlendirilme ihtiyacının diyabet olmayan bireylerden daha yüksek olduğunun gösterilmesi ile diyabet hastalarının takiplerinde ağız ve diş sağlığının yerinin vurgulanması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif, analitik ve kesitsel araştırma olarak planlanmış olup, 1 Ekim 2021 - 1 Ocak 2022 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 40-65 yaş arası toplam 217 katılımcı üzerinde yapıldı. Katılımcılar, tip 2 diyebetes mellitusu olan (107) ve diyabeti olmayan (112) olarak 2 gruba ayrıldı. Kişilerin sosyo-demografik özellikleri, boy, kilo, bel çevresi ve vücut kitle indeksi (VKİ) verileri anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı, ölçüldü ve kaydedildi. Katılımcılara, ağız ve sağlığı durumunu gösteren DMFT (çürük [D:Decayed], kayıp [M:Missing] ve dolgulu [F:Filled]) indeksi, Ağız ve Diş Sağlığı ile İlgili Yaşam Kalitesi-Birleşik Krallık Ölçeği (OHRQoL-UK), Diş Taraması için Ağız Sağlığı Değerlendirme Aracı (OHAT), Ağız ve Diş Sağlığı Ölçeği (ADSÖ) uygulandı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p < 0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 219 kişinin yaş ortalaması 51,88 yıl olup, çoğu kadın (%59,82) idi. Hastalara uygulanan ölçek skorlarının ortalamaları sırasıyla; OHRQoL-UK 47,76, OHAT 2,67, ADSÖ 2,32 olarak ölçüldü. Ayrıca örneklemin DMFT indeksi 11,84 olarak hesaplandı. Katılımcıların diyabet varlığı olanlar (45,58±11,42) ile olmayanların (49,85±12,6) OHRQoL-UK skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (t=-2,623, p=0,009). Katılımcılardan diyabeti olanlar (3,22±2,93) ile olmayanların (2,14±2,03) OHAT skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (U=4751,0, p=0,007). Katılımcılardan diyabeti olanlar (3,01±2,32) ile olmayanların (1,65±1,99) ADSÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (t=4,642, p<0,001). Katılımcılardan diyabeti olanlar (13,87±9,2) ile olmayanların (9,9±7,72) DMFT'leri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (t=3,448, p=0,001). HbA1C düzeyi ile OHAT skoru (p.c.:0,409, p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon bulunmuşken, HbA1C düzeyi ile ADSÖ skoru (p.c.:0,379, p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon tespit edildi. Ayrıca kronik hastalık sayısı ile DMFT skoru (p.c.:0,221, p:0,022) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü korelasyon tespit edildi. Roc analizi sonuçlarında; OHAT ≥ 2,5 (AUC: 0,604; %95 CI: 0,528-0,679; p= 0,008), ADSÖ ≥ 1,5 (AUC: 0,676; %95 CI: 0,605-0,747; p< 0,001), DMFT ≥ 8,5 (AUC: 0,637; %95 CI: 0,563-0,710; p< 0,001) ve OHRQoL-UK ≤ 46,5 (AUC: 0,586 %95 CI: 0,510-0,661; p= 0,029) bulundu. Sonuç: Bu çalışmada; diyabetes mellitusun ağız ve diş sağlığı ile ilgili durumları olumsuz etkilediği saptandı. HbA1C düzeyleri arttıkça, ağız-diş sağlığı ilgili durumların kötüleştiği tespit edildi. Anahtar Sözcükler: Aile Hekimliği, Diyabetes mellitus, Ağız sağlığı.