Epilepsi hastalarında kognitif hasarın serum oreksin A düzeyi ile ilişkisi

ZELİHA YÜCEL

Epilepsi hastalarında kognitif hasarın serum oreksin A düzeyi ile ilişkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA YÜCEL

Danışman: İrem Fatma ULUDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Bellek sorunları epilepsili hastalarda en sık bildirilen bilişsel sorunlardır. Bu süreçte yer alabilecek proteinlerden biri de oreksindir. Bellek sorunları epilepsili hastalarda en sık bildirilen bilişsel sorunlardır. Hipokampus hasarı oluşturulmuş farelerde nazal Oreksin A tedavisi verilerek bulgularda azalma sağlanmıştır. Biz de bu çalışmamızda epilepsi hastalarında Oreksin A nın kognisyon üzerinde rolünü araştırmayı amaçladık.. Hastalar ve yöntem: Çalışmaya her iki grupta 18-65 yaş aralığında olan ve klinik, EEG ve nörogörüntüleme ile epilepsi tanısı kesin olan hastalar ve çalışmaya gönüllü olanlar dahil edildi. Hastalar nöbet başlangıcı ve tipi, interiktal EEG ve Kranial MR lezyon ve lokalizasyon bulgularına göre temporal ve jeneralize epilepsi olarak iki gruba ayrıldı. Çalışmaya 41 epilepsi(temporal 17, jeneralize 24) ve 28 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Tüm katılımcılara WMS görsel bellek alt testi ve Sözel Bellek Süreçleri Testi uygulandı. Serumda Oreksin A düzeyi ölçüldü. Oreksin A düzeyi ile bellek testleri arasındaki ilişki araştırıldı. Değişkenlerin analizi için SPSS Statistics 21.0 programı kullanıldı. Sonuçlar: SBST anlık bellek test skorlarında gruplar arası fark izlenmezken, toplam öğrenme puanı ve toplam hatırlama test skorları ise temporal epilepsi grubunda, hem jeneralize epilepsi hem kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu. WMS uzun süreli görsel bellek testinde hem jeneralize hem temporal epilepsi grubu, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha başarısız olduğu saptandı. Oreksin A düzeyi ile WMS kısa süreli bellek puanı, WMS uzun süreli bellek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Oreksin A düzeyi ile SBST anlık bellek , SBST toplam öğrenme , SBST kendiliğinden hatırlama , SBST tanıma puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Yorum: Bu çalışmada epilepsi hastalarında kognitif hasarın Oreksin A düzeyi ile ilişkisini incelediğimiz bu çalışmada Oreksin A nın özellikle hipokampal fonksiyonu gösteren sözel ve görsel bellek testleri ile korelasyonu olmadığı bulunmuştur. Oreksin A düzeyi ile ilaç duyarlılığı, nöbet sıklığı ve aldığı tedavi ile istatiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Epilepsi hastaları ve kontrol gruplarına göre olguların Oreksin A düzeyleri arasında istatistiksel olarak bir farklılık saptanmamıştır. Anahtar kelimeler: Epilepsi, Oreksin A, bellek, kognitif