Kronik böbrek hastalığının evrelere göre dislipidemi vekardiyovasküler hastalık prevalansı ve mortaliteye etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN BÜLENT MERMER
Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı global bir sağlık sorunudur ve kardiyovasküler hastalık gelişimi için majör bir risk faktörüdür. Dislipidemi Kronik Böbrek Hastalığında sık görülür ve Kardiyovasküler Hastalık gelişimi için majör risk faktörlerindendir. Çalışmamızda böbrek fonksiyon bozukluğunun lipid profiline etkisi ve mortalite üzerine olan etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye kliniklerinde 01.01. 2019-31.12.2019 tarihleri arasında Kronik Böbrek Yetmezliği tanısı almış 8120 hastanın verileri incelendi. Eksik verileri olan hastalar, diyalize giren hastalar, KBH evre 1 ve evre 2 olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Kronik Böbrek Yetmezliği tanısı olup evre 3a-5 arası olan toplam 1323 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 2019'daki ilk kan değerleri incelenerek eGFR değerlerine göre gruplara ayrıldı. Bu grupların böbrek fonksiyonları ile lipid profilleri, biyokimyasal değerleri, kullandığı ilaçlar ve prognozları arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Bulgular: 1323 hastanın yaş ortalaması 68,3 (minimum 20, maximum 96) idi. Hastalarımızın 602'si(%45) erkek, 721'i(%55) kadın idi. 1323'ün hastanın 570'i evre 3a, 389'u evre 3b, 262'si evre 4, 102'si evre 5 olarak saptandı. EGFR progresyonunu etkileyen değişkenlerden oluşturulan cox regresyon modelinde (yaş, başlangıç eGFR kategorisi, Delta CRP % artması, Delta HDL % azalması, Delta LDL% artması, Delta Triglserid % artması ve Delta HbA1c % artması) progresyon üzerine etkisi incelendiğinde başlangıç Egfr 3a'ya göre Evre 5 (p<0,001, OR=2,579), delta CRP % artması (p<0,001, OR=1,491), delta Trigliserid % artması (p=0,038, OR=0,780), ve delta HbA1c % artması (p=0,031, OR=0,765) en etkili risk faktörleridir. Mortaliteyi etkileyen değişkenlerden oluşturulan cox regresyon modeli (yaş, başlangıç eGFR kategorisi, Delta CRP % artması, Delta HDL % azalması, Delta LDL% artması , Delta Triglserid % artması ve Delta HbA1c % artması) etkisi incelendiğinde başlangıç eGFR 3a ya göre Evre 4 (p=0,001, vi OR=1,981), eGFR 3a ya göre Evre 5 (p<0,001, OR=3,092), delta CRP % artması (p<0,001, OR=1,880), deta Trigliserid % artması (p=0,019, OR=0,661), ve delta HbA1c % artması (p=0,004, OR=0,589) en etkili risk faktörleridir. Sonuç: Böbrek hastalığı progresyonunda ve mortalite için başlangıç böbrek hastalığı evresi ve inflamasyon en etkili risk faktörleridir. Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, kardiyovasküler hastalık, dislipidemi, mortalite, egfr, ldl, hdl, trigliserid