Akut böbrek hasarı gelişen COVID-19 tanılı hastaların böbrek sağ kalım takibi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRİ YİĞİTCAN ÇOĞ
Danışman: Mahmut GÖK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Covid-19'un akciğer tutulumunun yanı sıra böbrek tutulumunun da (hematüri, proteinüri, akut böbrek hasarı, glomerüler tutulum gibi) oldukça sık görüldüğü gözlenmiştir. ABH gelişen Covid-19 hastalarının uzun dönemde böbrek üzerine kronik etkileri henüz tam olarak netleştirilememektedir. Covid-19 ilişkili ABH gelişen hastaların taburculuk sonrası böbrek sağ kalım takipleri açısından halen Türkiye'de yeterince çalışma yapılmamış olması nedeniyle bu araştırmayı gerçekleştirdik. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan 2.Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi kliniklerinde 20 Ocak 2020 ile 22 Haziran 2020 tarihleri arasında Akut Böbrek Hasarı (ICD Kodu: N17). gelişen ve bu tanıyla takip edilen 3560 hasta tarandı. Hastane yatışlarındaki süre boyunca KDIGO kriterlerine göre ABH gelişen hastalar dahil edildi. 3560 hasta içerisinde 2180 Covid-19 ilişkili ABH ve 1380 Covid-19-dışı ABH nedenli hasta bulundu. İncelenen Covid-19 ilişkili ABH gelişen gruptaki hastalardan 1904'ü bazal kreatinin değerlerine ulaşılamaması ve 186'sının Son Dönem Böbrek Yetmezliği bulunması sebebiyle araştırmadan çıkarıldı. Kontrol grubunda da 1380 Covid-19-dışı ABH hastasının 1217'si bazal kreatinin değerlerine ulaşılamaması ve 73'ü Son Dönem Böbrek Yetmezliği bulunması sebebiyle çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamıza 90 adet Covid-19 ilişkili ABH ve 90 adet Covid-19-dışı nedenlerden gelişen ABH hastası dahil edildi. Bulgular: Hastaların eGFR değerlerindeki değişim miktarını bağımsız olarak etkileyen faktörler yapılan analiz sonucunda, yatışta diyaliz ihtiyacı (β=0,181; p=0,020)., artan yatış lökosit değerleri (β=0,182; p=0,038). ve Covid-19 varlığının (β=0,184; p=0,007). eGFR değişim miktarı olarak görüldü. KBH progresyonu açısından ise takiplerimizde eGFR düşüşü açısından takiplerimizde istatiksel olarak anlamlı fark göremedik iki grup arasında. Takip bulgularında non-Covid-19 ABH grubu ile Covid-19 ilişkili ABH grubu arasında 3-9 aylık takiplerde mortalite açısından anlamlı farklılık görülmedi. Sonuç: Bizim çalışmamızda ABH yapan Covid-19 dışı sebeplerin de Covid- 19 ilişkili ABH'a benzer böbrek sağkalım etkilerinin olduğunu gözlemledik. Bu 6 nedenle ABH'ın nedeninden bağımsız olarak hastaların böbrek sağ kalım takipleri açısından akut dönem sonrası yakın gözleme ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Covid-19, Akut Böbrek Hasarı, Kronik Böbrek Hasarı