Çocukların resim analizi yöntemiyle koronavirüs salgınına yönelik algılarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ NUR KAÇAL

Danışman: Dilek YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada 7-9 yaş arasındaki çocukların koronavirüs salgınına yönelik algılarını resim analizi yöntemiyle değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma sanat temelli nitel özellikte bir araştırmadır. Nitel veri toplama ve değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Sinop ilinde Kasım 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında ilkokulda eğitim öğretim gören 7-9 yaş aralığındaki çocuklarla gerçekleştirilmiştir. Veriler, koronavirüs salgınının kontrol altına alındığı, kısıtlamaların kalktığı ve aşılamada sona gelindiği dönemde yapılmıştır. Çocuklara "Koronavirüsün resmini çizmeni istiyorum" yönergesi ile resim yapmaları, daha sonra resimlerini anlatmaları istenmiştir. Çocuklar 10'ar kişilik gruplara ayrılarak her bir çocuğun veri toplama dosyası oluşturulmuştur Çocukların resimleri Ç1,Ç2,Ç3……..Ç32 şeklinde verilen kodlarla ifade edilmiştir. Her bir çocuk için tanıtıcı bilgi formu doldurulmuş, resmini tamamlayan çocukla resim hakkında görüşülmüş ve kayıt altına alınmıştır. Çalışma uzman görüşü alınarak, veri doygunluğuna ulaşıldığına karar verilen 32 resim ile sonlandırılmıştır. Bulgular: Çocukların 18'i kız 14'ü erkek cinsiyettedir. Çocukların koronavirüs salgınına yönelik yaptıkları resimler ve ifadelerinden; tehlikeli/güvensiz alan algısı, baş edebilme/kontrol edebilme isteği, kontrol kaybı, olumsuz duygular, değişen dünya ve ortak insanlık deneyimi olmak üzere toplamda altı adet tema ortaya çıkmıştır. Bu temalara yönelik resimlerde yer alan detaylara bakıldığında en fazla virüs sembolünün çizildiği, daha sonra hastane, ambulans, sedye, kendini koruyan insanlar (maske, kolonya, dezenfektan sprey vb), değişen yaşam şekillerinin çizimi görülmektedir. Çocukların resimlerinde üzgün ifade figürlerine yer verdiği ve virüsü abartılı olarak büyük çizdiği görülmüştür. Bunun yanı sıra çocukların en çok kırmızı, siyah, kahverengi, mor renkleri de yoğun olarak kullanmışlardır. Sonuç: Çocukların hala koronavirüs salgınına karşı bir risk algısı taşıdığı ve bu algının normalleşme sürecinde bile devam ettiği belirlenmiştir. Çocukların resimlerinde ve ifadelerinde pandemide alınan önlemlerin farkında olduğu görülmüş ve resimlerde bu önlemlere dair detaylar bulunmuştur. Evde kalmak, kısıtlamalara uyum sağlamak gibi zorluklarla baş etme becerilerine odaklandıkları ve salgının dünya çapındaki etkilerini anladıkları resimlerde ve ifadelerinde gözlemlenmiştir. Resim çizdirme gibi teknikler, çocuklarla sağlıklı iletişimi kolaylaştırarak salgını ve etkilerini tartışma sürecine yardımcı olmaktadır. Çocukların koronavirüs salgınına yönelik algılarının belirlenmesi, kriz yönetimi için gerekli önlemlerin alınmasını, çocukların baş edebilme becerilerinin geliştirilmesini ve dezavantajlı gruplardaki çocukların ihtiyaçlarının tespit edilmesini sağlamak için önemlidir. Pandemi döneminde çocuk sağlığını koruma ve geliştirme konusunda çalışan çocuk hemşirelerinin görev ve sorumluluklarını bilmesinin önemini ve çocuklarla terapötik oyun ve terapötik iletişim tekniklerinin kullanması ve bu konuda eğitimlerle kendilerini geliştirmesi önemlidir.