Kolanjit geçiren hastalarda prediyabet durumu ile hastalık ciddiyeti arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEKTA BURAN
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışma, literatürde prediyabet ile akut kolanjit şiddeti arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışma olup, prediyabetin akut kolanjit şiddeti için bir risk faktörü olup olmadığını saptamayı amaçlamıştır. Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019-Şubat 2025 arasında Tokyo Kılavuzu 2018 (TK18)'e göre akut kolanjit tanısı almış 393 yetişkin hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Malignite veya diyabet dışı ek komorbiditesi olan hastalar dışlandı. Hastalar, HbA1c düzeylerine göre (izole kolanjit (<%5,7), prediyabetli kolanjit (%5,7-6,4), diyabetli kolanjit (≥%6,5) gruplandırılıp klinik, laboratuvar ve hastalık ciddiyetleri karşılaştırılmıştır. Lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Tüm popülasyonda hastaların %67,2'si hafif, %21,4'ü orta, %11,5'i ağır kolanjit olarak saptandı. İzole kolanjit grubundan, prediyabetli ve diyabetli kolanjit grubuna gidildikçe hafif kolanjit oranları azalırken (sırasıyla %76,6, %66,7 %56,4), ağır kolanjit oranları artmıştır (sırasıyla %9,2, %11,9 ve %13,7). HbA1c düzeyi ile hastalık ciddiyeti arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır (ρ=0,124, p=0,007). Diyabet varlığı, şiddetli kolanjit riskini izole kolanjite kıyasla 2,529 kat artırmıştır (OR: 2,529; %95 GA: 1,482-4,315; p=0,001). Prediyabet varlığında bu risk 1,636 kat artma eğiliminde olsa da istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşmamıştır (OR: 1,636; %95 GA: 0,964-2,778; p=0,068). Tüm popülasyonda yaş, total bilirubin, lökosit ve C-reaktif protein (CRP) artışı ve total protein düşüşü şiddetli kolanjit için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışma, prediyabetin akut kolanjit ciddiyetini artırma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Glisemik durum kötüleştikçe akut kolanjitin ciddiyetinin arttığı gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, prediyabet döneminde dahi glisemik kontrol ve olası komplikasyonların yönetiminin önemini vurgular. Retrospektif tasarım nedeniyle, nedensel ilişki ve genellenebilirlik için daha büyük, prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Kolanjit, Prediyabet, Sepsis, HbA1c