Serum matriks metalloproteinaz–3 (MMP-3) düzeylerinin şizofreni hastalarında değerlendirilmesi ve klinik belirti şiddeti ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN KAYIRGAN
Danışman: Murat ERKIRAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: MMP-3'ün sinaptik plastisitenin düzenlenmesi, nöronal ağların oluşumu ve inflamatuar tepkilere neden olması nedeniyle şizofreni patogenezinde rol alabileceği düşünülerek şizofreni hastalarını cinsiyet ve yaş açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrollerle karşılaştırarak MMP-3'ün şizofrenideki olası rolünü, cinsiyet farklılığının, klinik belirti şiddetinin ve depresyonun MMP-3 düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde psikiyatri kliniklerinde akut alevlenme döneminde yatarak tedavi gören şizofreni tanılı 75 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar arasında 40 kadın ve 35 erkek hasta bulunmaktadır. Ayrıca, sosyodemografik özellikler açısından hastalarla benzer olan toplam 40 erkek ve 40 kadın sağlıklı kontrol birey de çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan sosyodemografik ve klinik bilgileri içeren bir form doldurmaları istenmiştir. Şizofreni tanılı hastalara tedavi öncesi ve sonrasında Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ) ve Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçekleri uygulanmıştır. Tüm katılımcıların tedavi öncesi ve sonrasında enflamatuar parametreleri, beden kitle endeksi ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. BULGULAR: Şizofreni hastalarının serum MMP-3 değerleri tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede daha düşük saptandı (p<0.001). Şizofreni hastalarının serum MMP-3 değerlerinde tedavi ile düşme saptandı (p<0.001). Erkek ve kadın hastalar arasında MMP-3 düzeyleri tedavi sonrasında anlamlı olarak kadın hastalarda daha düşük saptandı (p<0.014). Tüm hastalarda tedavi öncesi ve sonrasında MMP-3 düzeyleri ile PANNS negatif skorları arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı. Yatış sonrasında Calgary skorları ile MMP-3 düzeyleri arasında tüm hastalar grubunda anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,237, p=0,041). Yatış sonrasında erkek hastalarda MMP-3 düzeyleri ile Calgary skorları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,340, p=0,046). SONUÇ: MMP-3 şizofreni tanılı hastalarda sağlıklı kontrollere göre daha düşük saptanmış olup, antipsikotik tedavi sonrasında şizofreni hastalarının MMP-3 değerlerinde azalma izlenmiştir. Şizofreni hastalarında depresif semptomlar ve negatif belirtiler ile serum MMP-3 düzeyleri arasında ilişki saptanmıştır. Serum MMP-3 düzeylerinin şizofreni hastalarında klinik belirti şiddeti, antipsikotik tedavi, cinsiyet ve depresif semptomlar ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Şizofreni, MMP-3, Serum Matriks Metalloproteinaz-3, Negatif Belirtiler, Şizofrenide Depresyon