Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda artan hızda mekik yürüme testinin öngörücüleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT HAMDİ ERDOĞDU
Danışman: Pınar ERGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akciğer kanserlerinde egzersiz kapasitesinde azalma; günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi, prognoz, sağkalım, tedavi planlanması gibi birçok durumu etkileyebilen bir faktördür. Bu durum akciğer kanseri tanılı hastalarda özellikle tedavi süreçlerinde egzersiz kapasitesinin ölçülmesini önemli kılmaktadır. Egzersiz kapasitesinin değerlendirilmesinde alan testlerinden artan hızda mekik yürüme testi yaygın kullanılmaktadır. Fakat akciğer kanseri ile artan hızda mekik yürüme testinin ilişkisini inceleyen çalışmalar yetersizdir. Bu nedenle çalışmamızda küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) tanılı hastalarda artan hızda mekik yürüme testi (AHMYT) ile belirlenen egzersiz kapasitesi sonuçlarını etkileyebilecek öngörücülerin saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif kesitsel olarak planlanmış olup Ocak 2008 ve Haziran 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pulmoner Rehabilitasyon Kliniği'nde egzersiz kapasitesi ölçülmesi amacıyla AHMYT uygulanmış olan KHDAK tanılı hastalar incelendi. Hastaların yaş, cinsiyet, sigara kullanım öyküsü, solunum fonksiyonu, komorbid hastalıkları, dispne algısı, kas gücü, vücut kompozisyonu, emosyonel durumu ve hastalık evresi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 58 hasta dahil edildi. Hastaların %95'i erkek (55 hasta), %5'i kadındı (3 hasta). Yaş ortalaması 64,66 bulundu. Hastaların %39,7'si (n=23) evre 1, %24,1'i (n=14) evre 2, %31'i (n=18) evre 3, %5,2'si (n=3) evre 4'tü. Hastaların ortalama 52,6 paket/yıl sigara öyküsü vardı. Hastaların %19'unda (n=11) ek hastalık yokken %81'inde (n=47) en az 1 komorbid hastalık mevcuttu. Ortalama vücut kitle indeksi 38,58 kg/m2 ölçülürken, yağsız vücut kitle indeksi ortalama 19,67 kg/m2 ölçüldü. Üst-orta kol gücü ortalama 27,39 kg bulundu. Ortalama mMRC (modified medical resource council) skalası 2,34 bulundu. Depresyon skoru ortalama 9,81 anksiyete skoru 10,55 bulundu. Ortalama FEV1 değeri %49,15 ortalama FVC %60,98 ortalama FEV1/FVC %62,21 olarak bulundu. Hastaların ortalama AHMYT mesafesi 297,41 metre idi. Yaş ile AHMYT arasında negatif yönde korelasyon bulundu (r=-0,460, p<0,001). Solunum fonksiyon testi parametrelerinden FEV1 ile AHMYT arasında pozitif yönde korelasyon bulundu (r=0,322, p<0,05). Anksiyete skoru ile AHMYT arasında negatif yönde korelasyon bulundu (r=-0,310, p<0,05). Artan hızda mekik yürüme testi mesafesiyle mMRC skorları karşılaştırıldığında mMRC skorunun AHMYT ile ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Farklılığı oluşturan gruplar incelendiğinde mMRC skoru 0 olan olgu ile mMRC skoru 4 olan olgular, mMRC skoru 2 olan olgular ile mMRC skoru 4 olan olgular arasında belirgin farklılık ve istatistiksel anlamlılık izlendi (p<0,05). Diğer parametreler ile ilişki saptanmadı. Tek değişkenli analizde AHMYT ile ilişkili olduğu belirlenen değişkenler (mMRC, anksiyete skoru, FEV1 düzeyi ve yaş) prediktif faktörlerin belirlenmesi açısından çoklu lineer regresyon analizi ile değerlendirildi. Analize göre mMRC, yaş ve FEV1 düzeyi AHMYT'yi etkileyen öngörücüler olarak bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda yaş, mMRC, FEV1 AHMYT'nin öngörücüleri olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar KHDAK tanılı hastalarda kanser ilişkili tedavilerin yanı sıra diğer farmakolojik ve non farmakolojik tedavilere ve multidisipliner yaklaşımın önemine işaret etmektedir. Anahtar kelimeler: Akciğer kanseri, egzersiz kapasitesi, alan testleri