Ventilasyon - perfüzyon sintigrafisi ile pulmoner tromboemboli araştırılan olgularda renal fonksiyona göre düzeltilmiş bir D-dimer sınır değer belirlenmesi ve risk skorlaması ile korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR BURAK ARMAĞAN
Danışman: Pınar AKIN KABALAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hafif-orta derecede renal yetmezliği olan pulmoner tromboemboli (PTE) şüphesi ile ventilasyon-perfüzyon (V/Q) sintigrafisi çekilen hastalarda PIOPED-2 risk skor sonuçlarının kreatinin klirensine göre hesaplanmış bir D-dimer eşik değer ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Hastanesi servis, poliklinik ve acil servisine 1 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2024 tarihleri arasında başvuran hastanemizde ölçülmüş D-dimer değerine sahip ve tanısal süreçte V/Q sintigrafisi çekilen olgular çalışmaya dahil edildi. Eşlik eden derin ven trombozu (DVT) varlığı ve ekokardiyografi (EKO) bulguları da kaydedildi. Önce çalışma popülasyonu glomerüler filtrasyon hızı (GFH) ve D-dimer sınır değerleri açısından homojenite ve dağılım paternleri (GFH için 50 ve 60 ml/dk ve ile D-dimer için 800, 1000 mg/dl sınır değerleri olmak üzere belirlendi) açısından alt gruplara ayrıldı.. V/Q sintigrafisi risk sonuç dağılımı ve ROC analizi sonucu D dimer 800 mg/dl ile analiz yapılmasına karar verildi. Bulgular: Dahil edilen 356 hastanın yaş ortalaması 66.42 (±14.33) yıl olarak görüldü. D-dimer ortalaması 1233.02 (±532.49) ve yaş ile uyumlu beklenilen D dimer sonuç ortalaması ise 664.24 (±143.31) idi. Ortalama kreatinin değerleri 1.04 (±0.27) ve GFH 70.30 ml/dk ( ±21.54) ölçüldü. D-dimer ölçümüne etki edebilecek faktörlerden beyaz küre sonucu ortalama 8.3( ± 2.3) 10⁹ /L ve C-reaktif protein sonucu ortanca 8 mg/dl ölçüldü ve normal aralıktaydı. Ekokardiyografi verisi olan 35 (%9.8) hasta vardı . Ortalama ejeksiyon fraksiyon değeri (EF) %60 (±6) ve sistolik pulmoner arteryel basınç (sPAB) 40 mmHg (±11) olarak hesaplandı. Alt ekstremite venöz doppler sonucu olan 158 hastadan sadece 1 hastada derin ven trombozu (DVT) saptandı. Sintigrafi sonucuna göre düşük riskli grupta ortalama D-dimer değeri 1196.06 mg/dl (±515.34) iken bu riskin üstündeki hastalarda 1361 mg/dl (±599.07) ölçüldü. Düşük-orta ve altındaki risk grubunda D-dimer ortalaması 1200.14 mg/dl (±517.08) iken, bu riskin üstündeki hastalarda ortalama D-dimer 1446.96 (±613.02) izlendi. viii Yapılan ROC ve youden index analizlerinin , sintigrafi sonuçları eşliğinde D dimer için değerlendirilmesinde düşük ( AUC : %58.5 , p=0.041 , %80 duyarlılık ve %80 özgüllük ) ve düşük-orta risk (AUC:%62.3 P=0.020 , duyarlılık ve %80 özgüllük grubunda PTE ekartasyonu için kullanılabilecek D-dimer eşik sınır değerinin 800 mg/dl olduğu bulundu. Belirlenen D-dimer değerinin her iki risk grubundaki hastalar için GFH 50-60 ml/dk arası ve GFH 60'tan büyük hastalarda %80'in üstü duyarlılık ve %70'in üstü özgüllükle PTE ekartasyonunda kullanılabileceği görüldü. Bu anlamlılık özellikle GFH 60-70 ml/dk arası grupta daha belirgin izlendi.( Düşük risk grubunda AUC:0.627 , düşük-orta risk grubuna AUC: 0.642 ) GFH 50 ml/dk altındaki olgularda ise anlamlı bir ayrım yapılamayacağı görülmüştür. Sonuç: Sonuç olarak; hafif-orta derece renal yetmezlik durumunda sintigrafik sonucu düşük ve düşük-orta risk gelen olgularda PTE tanısını ekarte etmek için D dimer 800 mg/dl değerinin güvenilir olabileceği yönünde veriler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: D-dimer, pulmoner tromboemboli, renal yetmezlik, tanı, ventilasyon perfüzyon sintigrafisi