Psöriazis hastalarında meteorin benzeri protein düzeyinin belirlenmesi, hastalığın şiddeti ve diğer inflamasyon belirteçleriyle arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ELAZIĞ FETHİ SEKİN ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ERSÖZ HOHLUOĞLU
Danışman: Neşe GÖÇER GÜROK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET PSÖRİAZİS HASTALARINDA METEORİN BENZERİ PROTEİN DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ, HASTALIĞIN ŞİDDETİ VE DİĞER İNFLAMASYON BELİRTEÇLERİYLE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Amaç: Psöriazis, sistemik inflamasyonla ilişkili kronik, immün aracılı bir hastalıktır. Hastalık aktivitesini ve inflamatuvar yükü yansıtabilecek, kolay uygulanabilir biyokimyasal parametrelerin araştırılması önem taşımaktadır. Yeni bir adipokin olan meteorin benzeri proteinin (Metrnl) antiinflamatuvar makrofaj aktivasyonu ve sitokin modülasyonu üzerinden inflamatuvar süreçlere etki edebileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, psöriazisli hastalarda serum Metrnl düzeyleri ile inflamasyonla ilişkili parametrelerin değerlendirilmesi ve Metrnl'nin hastalıkla ilişkili ayırt edici özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya 50 psöriazis hastası ve 50 sağlıklı kontrol dahil edildi. Poliklinik değerlendirmesi sırasında katılımcıların yaş, cinsiyet, psöriatik artrit varlığı, saçlı deri ve tırnak tutulumu, dermatolojik muayene bulguları, özgeçmişleri ve kullandıkları tedaviler kaydedildi. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, ferritin, albümin ve hemogram verileri değerlendirildi. Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (SII), Sistemik İnflamatuvar Yanıt İndeksi (SIRI), CRP/albümin oranı (CAR) ve nötrofil/albümin oranı (NAR) hesaplandı. Psöriazis hastalarında hastalık şiddeti Psöriazis Alan ve Şiddet İndeksi (PASI) ve Tırnak Psöriazis Şiddet İndeksi (NAPSI) ile değerlendirildi. Serum Metrnl düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edildi ve Metrnl düzeylerinin psöriazisi ayırt etme performansı ROC eğrisi analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Psöriazis hastalarında serum Metrnl düzeyleri, sağlıklı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p = 0,0002). Ayrıca psöriazis grubunda ESR, CRP, prokalsitonin, ferritin, SII, SIRI, CAR ve NAR değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak arttığı saptandı (p <0,05). Albumin düzeyi ise psöriazisli hasta grubunda kontrole göre anlamlı düzeyde düşüktü (p <0,05). Sonuç: Bu çalışmada psöriazisli hastalarda serum Metrnl düzeylerinin sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı biçimde yüksek olduğu ve diğer inflamatuvar parametrelerle uyumlu bir değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular Metrnl'nin psöriaziste sistemik inflamatuvar süreci yansıtabilecek potansiyel bir biyobelirteç adayı olduğuna işaret etmektedir. Sonuçların daha geniş örneklem grupları, tedavi öncesi/sonrası karşılaştırmalar ve psöriazis alt tiplerine göre yapılacak alt grup analizleriyle desteklenmesi, Metrnl'nin klinik kullanımdaki yerinin netleştirilmesine önemli katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Psöriazis, Meteorin benzeri protein, Sistemik inflamasyon