Kronik diyaliz hastalarında, serum magnezyum değeri ile EKG'de QT uzunluğu arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ MERT HABİP
Danışman: Tamer SAKACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar, kronik diyaliz ihtiyacı olan hastalarda en önemli mortalite nedenlerinin arasında bulunmaktadır. Özellikle konjestif kalp yetmezliği (KKY), koroner arter hastalığı (KAH), perikardiyal hastalıklar, kardiyak aritmiler, ani kardiyak ölüm (AKÖ) gibi kardiyovasküler hastalıklar (KVH) ile sol ventrikülhipertrofisi (SVH) gibi bulgular; morbidite ve mortalite için çok önemli bir yere sahiptir. Kronik diyaliz alan hastalarda, edinilmiş uzun QT sendromu (EUQTS) sık görülmekte ve akabinde AKÖ'ye neden olabilmektedir. QT uzamasına neden olan birçok faktör olmakla birlikte serum potasyum, kalsiyum ve magnezyum dengesizlikleri, QT aralığında değişime neden olduğu bilinen elektrolit bozuklukları arasında gelmektedir. Kronik diyaliz alan hastalarda serum potasyum ve kalsiyum düzeyleri rutin olarak bakılmakta olup magnezyum elementinin QT uzunluğu üzerindeki etkisi pratikte çok bilinmemekte, az sayıdaki diyaliz merkezinde rutin olarak bakılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kronik diyaliz ihtiyacı olan hastalarda serum magnezyum düzeyinin QT uzunluğu üzerinde etkisinin olup olmadığını belirlemek, korelasyon saptanması halinde rutin kan tetkikleri arasında serum magnezyumuna da yer verilmesi, imbalansın giderilmesi için gerekli olan tedavilerin sağlanmasının vurgulanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kronik diyaliz alan 166 hasta ile yapılmış olup hastaların sosyodemografik özellikleri, kronik diyaliz alma nedeni olan primer hastalık ve kronik hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, diyaliz alma şekilleri, diyaliz başlangıç tarihleri, çekilen EKG'lerindeki QTc uzunluğu ile biyokimyasal parametreleri tetkik edilerek kaydedildi. Serum magnezyum imbalansı ve diğer etkenler ile QTc uzunluğu arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Kronik diyaliz alan toplam 166 hasta arasında 16 hastada serum magnezyum düzeyi yüksek, 10 hastada serum magnezyum düzeyi düşük saptandı. Potasyum ve kalsiyum imbalansı ve QT uzatan ilaç kullanımı olmayan izole hipomagnezemili 2 hasta belirlenmiş olup bu hastalarda QTc uzunluğunun artmış olduğu belirlendi. QTc düzeylerinde cinsiyet ve etiyolojilerden hipertansiyon oranlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001 p=0,020). QTc aralığı düşük ve yüksek olanların erkek cinsiyet oranı, normal olanların kadın cinsiyet oranı yüksekti.Hastaların biyokimyasal tetkik sonuçları ile QTc uzunlukları arasında serum üre, kreatin ve potasyum düzeyleri ile pozitif yönde (p=0,001), (p=0,004), (p<0,001); PTH ve TDBK ile negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki (p=0,002), (p=0,043) saptandı. Serum parathormon düzeyi düşük olan grupta, yüksek olanlara göre QTc düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu belirlendi (p=0,010). Sonuç: Bu çalışmada serum magnezyum düzeyi ile QTc uzunluğu arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Bu durumun nedeni olarak toplam hasta sayısına oranla serum magnezyum düzeyi düşük olan hasta sayısının az olması düşünüldü.Bu nedenle daha uzun süreli, daha fazla hasta ile yapılan çalışmalar ile daha anlamlı sonuçların elde edilebileceği sonucuna varıldı.Serum PTH düzeyi ile serum Mg düzeyi arasında ters korelasyon saptanması ve HT'si olan hastalar ile QT uzaması arasında korelasyon saptanmış olması; kronik diyaliz ihtiyacı olan hastalarda HT'nin mutlaka sorgulanması, var ise QTc uzunluğunun kardiyovasküler olaylar açısından daha dikkatli olunması gerektiğini, serum PTH yüksekliği veya düşüklüğü olan hastalarda diğer parametrelerin yanında serum magnezyum düzeyinin de araştırılması gerektiğini tarafımızca düşündürdü. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz,serum magnezyumdüzeyi, QTintervali