Acil serviste akut kolesistit tanısı konulan hastalarda bazı skorlama sistemleri ve laboratuvar değerlerinin prognoz üzerindeki etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDURRAHMAN SADULLAH AKYILDIZ
Danışman: Melih YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut kolesistit, acil servise karın ağrısı ile başvuran hastalarda önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biri olup gangren, perforasyon ve apse gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; acil servise başvuran ve akut kolesistit tanısı konulan hastalarda "ED Chole Score", "Bedside Acute Cholecystitis Score", Tokyo 2018 Akut Kolesistit Skoru (TG18), Temparature-Neutrophil-Multiple Organ Failure (TNM) Skoru, şok indeksi, nötrofil/lenfosit oranı (NLO), CRP/albumin oranı (CAO) ve CRP/lenfosit oranının (CLO) erken klinik sonlanımlar ve prognozu öngörmedeki etkinliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.03.2024-28.02.2025 tarihleri arasında Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran ve Tokyo 2018 kriterlerine göre akut kolesistit tanısı alan hastalar prospektif olarak incelendi. Başvuru anındaki klinik, vital bulgular ve laboratuvar değerlerinden hesaplanan skorlama sistemleri ile hematolojik parametreler kayıt altına alınmış; hastaların acil servis sonlanımı, hastane içi mortalite, 30 günlük mortalite, yeniden başvuru ve komplikasyon gelişimi açısından izlendi. Bulgular: Çalışmaya 269 hasta dahil edildi. Hastaların ortanca yaşı 58 yıl olup, 156'sı (%58,0) kadındı. Yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatışını öngörmede en yüksek eğri altındaki alan (AUC) değeri NLO için saptandı (AUC: 0,823). Hastane içi mortalitenin öngörülmesinde CAO en yüksek ayırt edici performansı gösterirken (AUC: 0,743), 30 günlük mortalite açısından NLO (AUC: 0,720) ve CAO (AUC: 0,727) benzer ayırt edici performans sergiledi. TG18 Grade III ve TNM Evre IV-V hastalarında YBÜ yatışı, hastane içi mortalite ve 30 günlük mortalite oranları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde 30 günlük mortalite açısından laktat (OR: 5,231; p<0,05) ve baz defisiti (OR: 0,683; p<0,05) bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Sonuç:. Akut kolesistitli hastalarda prognozun değerlendirilmesinde klinik skorlama sistemleri, inflamatuvar biyobelirteçler ve venöz kan gazı parametreleri birbirini tamamlayan prognostik bilgiler sunmaktadır. NLO YBÜ gereksinimini, CAO hastane içi mortaliteyi öngörmede en yüksek ayırt edici performansı gösterirken, laktat ve baz defisiti 30 günlük mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak saptanmıştır. Bu parametrelerin birlikte değerlendirilmesi, erken risk sınıflamasını güçlendirebilir ve yüksek riskli hastaların zamanında belirlenmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Akut kolesistit, Acil servis, Mortalite, Nötrofil/Lenfosit Oranı, CRP/Albümin Oranı