Medüller tiroid karsinomlu hastalarda klinik ve radyolojik bulguların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERK LALE
Danışman: İlknur ÖZTÜRK ÜNSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışmada MTK hastalarında preoperatif klinik,patolojik,radyolojik ve biyokimyasal(USG,TİİAB,KT,CEA) bulgular ile postoperatif morbidite ve tedavi yanıtını etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan bu çalışmada tiroid karsinomu tanısı ile takibi yapılan 2400 hastanın dosyaları incelenmiştir ve bu çalışmaya medüller tiroid karsinomu tanısı histopatolojik olarak doğrulanmış, subtotal veya total tiroidektomi yapılmış, 18 yaş ve üzerinde olan kadın/erkek toplam 45 hasta dahil edilmiştir. Hastaların tanı anındaki yaş ve cinsiyet bilgileri,preoperatif tiroid fonksiyon testleri,tiroid otoantikorları(TPOAb,TgAb ve TRAB),serum kalsitonin,karsinoembriyonik antijen,parathormon,kalsiyum,fosfor,25 hidroksi vitamin D(25OHD) düzeyleri,preoperatif tiroid ultrasonografi bulguları,preoperatif tiroid ince iğne aspirasyon sitolojisi,geçirdikleri operasyon tipleri,postoperatif tiroid fonksiyon testleri, serum kalsitonin,karsinoembriyonik antijen,parathormon,kalsiyum,fosfor,25 OHD düzeyleri.postoperatif histopatoloji ve immünohistokimya raporu,postoperatif tiroid ultrasonografi bulguları,RET mutasyonu analizi,ailesel sendrom(MEN 2A ve 2B) ilişkisi incelenmiştir. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics sürüm 28.0 (IBM corp., Armonk, NY, ABD) programı kullanılarak gerçekleştirildi.Sürekli değişkenlerin dağılımı Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi.Normal dağılım gösteren veriler ortalama ± standart sapma,normal dağılım göstermeyen veriler ise medyan (25.-75. persentil) olarak ifade edildi.Kategorik veriler sayı ve yüzde (%) ile sunuldu.Nüks ile ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla Cox regresyon analizi yapıldı.Nihai analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Hastaların 33'ü (%73.3) kadın,12'si (%26.7) erkekti. Hastaların ortalama tanı yaşı 47 saptandı. Preoperatif medyan kalsitonin değeri 633 ng/L,medyan karsinoembriyonik antijen değeri 38 mikrogram/L saptandı. Postoperatif medyan KT seviyesi 3.2 ng/L, medyan CEA seviyesi 3.47 mikrogram/L saptandı. Toplam 27 hastada germline RET mutasyon analizi değerlendirildi. Hastaların 14'ünde (%51.9) RET mutasyonu pozitif saptandı. Toplam 38 hastada nüks değerlendirmesi yapıldı.15 hastada(%39.5) nüks saptanırken 23(%60.5) hastada nüks görülmedi. Medyan nüks zamanı ise 215 gün (124.5-434) saptandı. Medüller tiroid kanserli hastalarda nüks riskini değerlendirmek amacıyla yapılan çok değişkenli Cox regresyon analizinde, postoperatif kalsitonin düzeyi anlamlı bir bağımsız öngördürücü olarak saptanmıştır (HR: 1.004; %95 GA: 1.000–1.008; p = 0.039). Medüller tiroid kanserli hastalarda nüks gelişimini öngörmede postoperatif serum kalsitonin düzeyinin ayırt edici gücünü değerlendirmek amacıyla ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisi analizi gerçekleştirildi. Postoperatif kalsitonin için elde edilen eğri altı alan (AUC) değeri 0.829 olarak bulundu (Standart hata: 0.081; %95 Güven Aralığı: 0.670–0.988; p = 0.001). Bu sonuç, nüks gelişen ve gelişmeyen hastaları ayırt etmede iyi düzeyde bir doğruluk sağladığını göstermektedir. ROC koordinat analizine göre, yaklaşık 18.8 pg/mL düzeyindeki bir eşik değerde duyarlılık (sensitivite) %80, özgüllük (spesifite) ise %96 saptandı. Sonuç: Çalışmamızda postoperatif kalsitonin düzeyindeki küçük artışların bile nüks riskinde artışla ilişkili olduğu gösterilmiştir.Bu sonuçlar cerrahi sonrası dönemde kalsitonin düzeyinin takibinin, nüks riski yüksek olan hastaların belirlenmesinde önemli bir prognostik araç olduğunu ortaya koymaktadır.Sonuç olarak postoperatif kalsitonin düzeyinin MTK hastalarında nüks riskini öngörmede değerli bir biyobelirteç olduğunu ve farklı cut-off noktalarının klinik amaca göre seçilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Medüller tiroid karsinomu, kalsitonin,nüks.