İzmir ilindeki eğitim araştırma ve üniversite hastanelerinde çalışan aile hekimliği asistanlarının eğitim ortam algıları ve bu algıları etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLPER ARIBAŞ
Danışman: Yusuf Adnan GÜÇLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tıp eğitimini mezuniyet öncesi eğitim, mezuniyet sonrası eğitim (uzmanlık süreci eğitimi) ve sürekli tıp eğitimi şeklinde üç grupta değerlendirmek gerekir. Bu çerçevede tıp eğitiminin standardizasyonu son derece önemlidir. Çalışmamızda amaç İzmir ilinde aile hekimliği uzmanlık eğitimi gören aile hekimliği asistanlarının eğitim ortamı algılarını ve bu algıları etkileyen faktörleri belirlemek ve bu konularda düzenlemelere gidilmesi konusunda önerilerde bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırmamıza Ocak 2020-Nisan 2020 tarihlerinde çalışmakta olan SBÜ İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden (TEAH) 86 ve Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden (DEÜ) 62 aile hekimliği asistanı katılmıştır. Çalışmaya katılanlara, 2 kısımdan oluşan veri toplama formu uygulandı. Birinci kısımda araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik ve eğitim koşullarına ait bilgiler, ikinci kısımda Mezuniyet Sonrası Hastane Eğitim Ortamı Ölçeği (MESHEÖ) yer almaktaydı. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanıldı; tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ile belirtildi. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson ki-kare ve gereğinde Fisher'in Exact testi, numerik verilerin analizinde Student t testi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 148 aile hekimliği asistanının %58,1'i TEAH, %41,9'u DEÜ'de çalışmakta olup yaş ortalaması 28,2 ±3,2 yıl, %63,5'i kadın, %62,8'i bekardı. Katılımcıların çoğunluğu olmak üzere %17,6'sı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezundu. %26,4'ü mesleğinin ilk yılında, %46,6'sı asistanlık sürecinin ilk yılındaydı. Katılımcıların çalıştıkları hastanede %43,3'ü eğitim hizmet değerlendirmesinde hizmet açısından daha yoğunluklu olduğunu düşünmekteydi. %41,2'si aile hekimliği uzmanlığına dair bilgileri kıdemli asistandan edindiklerini belirtmekteydi. Katılımcılara uygulanan anket sonucunda MESHEÖ puan ortalaması 95,45±24,46; ölçeğin alt boyutları incelendiğinde özerklik puanı ortalaması 34,95±7,632, eğitim puanı ortalaması 34,87±10,873, sosyal destek puanı ortalaması 25,63±7,232 şeklinde bulunmuştur. MESHEÖ puanlamasına göre görüş genel olarak "Olumlu ancak geliştirilmesi gereken eğitim ortamı"; alt ölçeklerinde ise mesleki özerklik algısı "Yeterli", eğitim ortamı algısı olarak "Nitelikli" ve sosyal destek algısının "Olumlu özellikleri daha baskın" olduğu saptanmıştır. TEAH ve DEÜ'de eğitim alan asistanların MESHEÖ ve alt ölçek skorları ayrı ayrı değerlendirildiğinde DEÜ'de anlamlı yüksek saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamızda cinsiyetler arasında MESHEÖ ve alt ölçek skorları açısından değerlendirildiğinde erkeklerde anlamlı yüksek saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların asistanlık yılına göre MESHEÖ ve alt ölçek skorları açısından aralarında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,001). "Kurumunuzun eğitim hizmet dengesini nasıl değerlendirirsiniz?" sorusuna eğitime daha fazla önem veriliyor şeklinde cevaplayanların MESHEÖ ve alt ölçekleri yönüyle bakıldığında anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir. (p<0,001). Alana dair bilgiyi en sık öğrendiği kaynak açısından eğitim görevlisi-uzman doktor diyenlerin; kitap-dergi ve kıdemli asistan cevabı verenlere göre MESHEÖ ve alt ölçek skorları değerlendirildiğinde özerklik alt ölçeği dışında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin hastane içi eğitime dair algıları genel anlamda olumlu gözükmekle birlikte nöbette çıkan yemekler, bilgilendirici asistan el kitabı, asistan doktorlar için nöbet odası başta gelmek üzere birçok sosyal destek ve özerklik konularında iyileştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin eğitim ortamlarından memnuniyetlerini artırmak için çalıştıkları ortamda eğitim hizmeti dengeli yürütülmelidir. MESHEÖ nispeten kolay uygulanabilir, kullanışlı ve güvenilir bir araç olarak eğitim programlarını değerlendirme ve iyileştirme amaçlı kullanılabilir. Anahtar kelimeler: Klinik eğitim ortamı, Mezuniyet Sonrası Hastane Eğitim Ortamı Ölçeği (MESHEÖ), Tıp eğitimi.