Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların obstruktif uyku apne sendromu riskinin değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CİHAN KARAKAYA

Danışman: Can ÖNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS); uykuda solunum bozuklukları arasında en sık görülen, uyku sırasında üst hava yolunun tekrarlayan tıkanmaları ile karakterize önemli kardiyovasküler, nöropsikiyatrik ve sosyal sorunlara yol açabilecek bir klinik tablodur. Yaşam kalitesi kavramı kültürel, sosyoekonomik ve sağlık olmak üzere birçok faktörü içinde barındırır. OSAS'ın yaşam kalitesi üzerine negatif etkileri olabilir. Hastalıkların prognozunun takibi ve tedavisinin yanında yaşam kalitesinin de düzeltilmesi de önem taşır. Bu çalışmada aile hekimliğine başvuran bireylerde OSAS riskinin belirlenmesi ve OSAS ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel desendeki çalışmanın evrenini 01.10.2022 ve 01.01.2023 tarihleri arasında Dr. Lütfi Kırdar Kartal Şehir Hastanesi Aile hekimliği Kliniğine bağlı polikliniklere başvuran 18-65 yaş arası bireyler oluşturmaktadır. Çalışmaya 425 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara toplamda üç anket formu uygulanmış; bunlardan ilki sosyodemografik özellikler ve bazı risk faktörlerini içeren anket formudur. Diğer formlar ise OSAS risk değerlendirmesi için STOP-BANG ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için Short Form (SF-36) ölçekleridir. Bulgular: Katılımcıların %66.8'inin düşük %17.9'unun orta ve %15.3'ünün yüksek düzeyde OSAS riskine sahip olduğu saptanmıştır. Katılımcıların genel özelliklerine göre OSAS risk düzeyleri incelendiğinde erkek cinsiyet ve sigara kullanımının OSAS riskini arttırdığı görülmüştür. Üst solunum yolunda anatomik yapısal bozukluk olma oranı yüksek riskli OSAS grubunda anlamlı derecede yüksek görülmüştür. Yaşam kalitesi belirteçlerinden SF-36 ölçeğinin 7 alt bileşeninin puanları, düşük riskli OSAS grubunda görece yüksek diğer risk gruplarına göre daha yüksek bulunmuş ve daha iyi yaşam kalitesi halini göstermiştir. Sonuç: OSAS kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir ve eşlik edebilecek hastalıklar nedeniyle önemli bir sağlık sorunudur. Birinci basamak sağlık birimlerine başvuran hastaların yardımcı risk ölçekleri ile değerlendirilip erken tanı için yönlendirilmeleri yaşam kalitesinin düzeltilmesi açısından yol gösterici ve faydalı olabilir.