Endometrium kanserinde preoperatif endometrial örnekleme, intraoperatif frozen materyali ve nihai patolojinin karşılaştırılması, frozen ve nihai patoloji arasındaki uyumu etkileyen faktörlerin araştırılması

VOLKAN ALAN

Endometrium kanserinde preoperatif endometrial örnekleme, intraoperatif frozen materyali ve nihai patolojinin karşılaştırılması, frozen ve nihai patoloji arasındaki uyumu etkileyen faktörlerin araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VOLKAN ALAN

Danışman: Yusuf ÜSTÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Endometrium kanserinde preoperatif endometrial örnekleme, intraoperatif frozen section (FS) ve nihai parafin patolojisi (NK) arasındaki tanısal uyumu ve bu uyumu etkileyen klinik–patolojik faktörleri değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, geriye dönük bu çalışmada endometrium kanseri tanılı 137 hastanın verileri incelendi. Preoperatif örnekleme, FS ve NK sonuçları; histolojik tip, grade, myometriyal invazyon (MI), tümör çapı, servikal stromal invazyon, LVSI ve nodal durum açısından karşılaştırıldı. Uyum için Cohen's kappa/ICC, tanısal performans için duyarlılık–özgüllük–PPV–NPV; uyumu etkileyen değişkenler için çok değişkenli lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Kohortun ortalama yaşı 60,6±10 yıldı; hastaların %80,3'ü menopozdaydı. Nihai patolojide endometrioid tip %87,6, non-endometrioid tip %12,4 oranındaydı. Preoperatif örnekleme ile NK arasında grade uyumu orta düzeydeydi (kappa=0,514; p<0,001); Grade 2'de duyarlılık belirgin düşüktü (%34,3). FS ile NK arasında grade uyumu iyi düzeyde bulundu (kappa=0,734; p<0,001) ve uç derecelerde (Grade 1, Grade 3) yüksekti. FS sırasında MI saptanan alt grupta grade uyumu daha da arttı (kappa=0,793). FS'nin MI varlığını öngörmedeki duyarlılığı %83,9, özgüllüğü %90,1, genel doğruluğu %87,6 idi. FS ve NK tümör çapı ölçümleri arasında yüksek tutarlılık saptandı (ICC=0,872). Nodal tutulum grade ile ilişkiliydi: pelvik metastaz tüm seride %7,3; Grade 1'de %0, Grade 2-3'te %17,2 (p<0,001). Paraaortik metastaz, diseksiyon yapılanlarda %9,6; Grade 1'de %0, Grade 2–3'te %13,8 (p<0,001) izlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yaş artışı uyumu azalttı (OR=0,942; p=0,020), CA125 artışı uyumu artırdı (OR=1.085; p=0.023). Genel FS–NK uzlaşı oranı %83,9'du. Sonuç: FS, endometrium kanserinde MI'nın <%50/≥%50 ayrımında ve G1–G3 uç derecelerin öngörülmesinde yüksek klinik fayda sağlar; Grade 2 ve non-endometrioid olgularda hata payı artabilir. Preoperatif örnekleme grade öngörüsünde özellikle Grade 2'de sınırlıdır. Cerrahi ve adjuvan planlama intraoperatif bilgilerle başlatılmalı, mutlaka nihai parafin kesitleri ve mümkünse FIGO 2023 ile uyumlu moleküler sınıflama bulguları ile teyit edilmelidir. Yaş ve komorbidite varlığında süreç standardizasyonu (temsilî tam-kat örnekleme, yeterli blok sayısı) önem kazanır. Bulgular, SLN haritalaması ve ultrastaging odaklı, morbiditesi düşük çağdaş evreleme yaklaşımlarını desteklemektedir. Daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalar tanısal performansın ve klinik sonuçların daha güvenilir biçimde ortaya konmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Endometrium kanseri, frozen section, preoperatif endometrial örnekleme, myometriyal invazyon, FIGO 2023.