Antiplatelet tedavi alan koroner arter hastalarında erken dönem gastrointestinal kanama riski ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE AKARSU
Danışman: Ayhan Hilmi ÇEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda koroner arter hastalığı nedeni ile antiagregan tedavi başlanan hastaların gastrointestinal kanama riskinin ve bu riski etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tek merkezli, prospektif, kesitsel ve gözlemsel olarak yapılmış ve hastalar 1 yıl takip edilmiştir. Kardiyoloji Kliniği'nde koroner arter hastalığı nedeni ile klopidogrel, ticagrelor veya prasugrelden birinin başlandığı, 1 yıl boyunca ilacı kullanan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, yatış tanıları ve bulguları, komorbiditeleri, kullandıkları ilaçlar, gastrointestinal hastalık öyküleri incelenmiştir. Hastaların 1, 3, 6 ve 12'nci ayda klinik olarak kontrolleri yapılarak elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. BULGULAR: Toplam 1000 hasta ile çalışmaya başlanmış olup 74 hasta çeşitli nedenlerden dolayı takibi bıraktığı için 926 hasta 1 yıllık takibi tamamlayarak çalışmaya dahil edilmiştir. Bu 926 hastanın 24'ünde (%2,6) GİS kanama gelişmiş ve kullandıkları antiagregan ilaçlar arasında kanamaya neden olma açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. GİS kanama gelişen hastalarda kronik böbrek hastalığı bulunma yüzdesi GİS kanama gelişmeyen hastalara göre istatistiksel olarak daha yüksek bulundu (p=0,003). GİS kanama geçirenlerde paradoksik olarak ASA tedavisi uygulanan hasta yüzdesinin daha düşük olduğu görüldü (p=0,036). Takip sırasında dispeptik yakınma (OR:3,804; %95 CI: 1,59-9,1; p=0,003) ve Hgb değerinde düşme olan (OR:10,558; %95 CI: 4,202-26,53; p<0,001) hastalarda GİS kanama gelişimi riskinin daha yüksek olduğu saptandı. Kontrollerde dispeptik yakınma gelişen hastalarda GİS kanama geçirme riskinin 3,8 kat, Hgb değerinde düşme olanlarda ise kanama gelişimi 10,56 kat arttığı gözlendi. Orta-ağır şiddette GİS kanama geçiren hastaların yaş ortalamalarının (72±14,54) hafif şiddette GİS kanama geçiren hastalara göre (57,55±13,15) istatistiksel olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,019). SONUÇ: Çalışmamızda koroner arter hastalığı tanısı ile antiagregan tedavi başlanan hastalarda kullanılan antiagreganlar arasında GİS kanamaya yol açma açısından anlamlı fark saptamadık. Antiagregan kullanımının kronik böbrek hastalığı bulunanlarda daha sık, yaşlı hastalarda daha şiddetli GİS kanamaya yol açması nedeniyle bu hastaların daha yakın takip edilmesi gereklidir. Antiagregan başlanan hastaların takipleri sırasında dispeptik yakınma ve hemoglobin değerlerinde 1 gr/dL'den fazla düşme tespit edilmesi GİS kanama gelişmesi açısından prediktif bir belirteç olarak kullanılabilir. ANAHTAR KELİMELER: Gastrointestinal kanama, antiagregan tedavi, koroner arter hastalığı