Aile hekimliği polikliniğine başvuran obez bireylerde kiloya ilişkin kendilerini damgalama durumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞATAY KURT
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite, fizyolojik, metabolik ve psikososyal birçok sağlık sorununu beraberinde getiren, tüm dünyada ciddi boyutlara ulaşan morbidite ve mortalite sebebi olan önemli bir sağlık sorunudur. Obezitenin tedavi başarısını etkileyen en önemli etkenlerden birisi de obez bireyin ruhsal durumudur. Birinci basamak sağlık hizmeti obezitenin yönetimi açısından önemli bir yere sahiptir. Çalışmamızdaki amaç, birinci basamakta obez bireylerin kiloya ilişkin kendilerini damgalama durumunu ve etki eden faktörleri değerlendirmek ve bu durum için yapılması gerekenleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte olan çalışmamıza S.B.Ü. Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran, obez 386 hasta dahil edilmiştir. Hastalar araştırmacı tarafından aile hekimliği polikliniklerinde görülmüş olup sosyodemografik özellikleri, antropometrik özellikleri, tıbbi durumları, beslenme ve fiziksel aktivite özellikleri gibi genel özellikleri sorgulanmış ve gerekli ölçümler yapılmıştır. Hastalara 12 sorudan oluşan Kiloya İlişkin Kendini Damgalama Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %64.8(n=250)'si kadındır. Katılımcıların antropometrik özellikleri incelendiğinde bel çevresi 111.8±12.7 cm, beden kitle indeksi (BKİ) 34.2±3.3 kg/m2'dir. BKİ'ne göre katılımcıların %68.1(n=263)'i hafif obez, %25.1(n=97)'i orta derecede obez ve %6.7(n=26)'si ise morbid ve süper obezdir. Katılımcıların BKİ sınıflarına göre kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeğinden aldıkları puanlar; hafif obezlerde 36.5±8.2, orta derece obezlerde 43.4±9.1, morbid ve süper obezlerde 49.2±8.8'dir. Hafif obezden süper obeze doğru gidildikçe puanların anlamlı olarak arttığı görülmüştür. Obez hastaların sahip oldukları bel çevresi ile kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeğinden aldıkları puanlar arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların ölçek total puanı ve alt ölçek toplam puan ortalamaları ile psikiyatrik hastalık varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç: Kiloya ilişkin kendini damgalama durumu obeziteyle birlikte sıklığı artan ve bireyin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Kilo damgalaması obez bireyin kilo vermesini zorlaştıran, obezite tedavisinin başarısını düşüren bir etkendir. Birinci basamakta obez hastaların kilo açısından kendilerini damgalama durumunu ve etki eden faktörleri değerlendirmek ve bu durum için yapılması gerekenleri belirlemeyi amaçladığımız çalışmamızda; birinci basamakta bütüncül yaklaşımı benimseyen aile hekimliğinde obez hastaların biyopsikososyal olarak değerlendirilmesinin, bireyin kendini damgalaması mevcutsa buna çözüm yolları aranmasının, gerekiyorsa fizyolojik, metabolik ve psikiyatrik problemleri için ilgili branşlara yönlendirilmesinin ve hastanın süreç içinde takip edilerek obezite tedavisinin uygulanmasının faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır. Bireyin kendini damgalamasının önüne geçilmesi ile kilo verme başarısı artacak ve kilo verme arttıkça da kendini damgalama daha da azalacaktır. Kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeği, bireyin kiloya ilişkin kendini damgalama durumu hakkında fikir sahibi olmakta birinci basamakta da kolayca uygulayabileceğimiz bir yöntemdir. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Beden kitle indeksi, Biyopsikososyal, Kiloya ilişkin kendini damgalama ölçeği, Obezite