Yoğun bakım ünitesinde takip edilen travma hastalarında mortalite ve morbiditeye etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU KILINÇ BERKTAŞ
Danışman: Namigar TURGUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Travma, mortalite ve morbiditeye etki eden sosyokültürel ve ekonomik sonuçları olan önemli bir toplumsal sağlık sorunudur. Travma nedeniyle hayatını kaybedenler 15-45 yaş arası genç nüfustur. Bu çalışmanın amacı, yoğun bakımda (YB) takip edilen travma hastalarında mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin tespit edilmesi ve hastane ve sağlık sisteminin kaynaklarının paylaşımında yol gösterici olabilecek bir veri kaynağının hazırlanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 14.10.2019 ile 14.10.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği üçüncü basamak Yoğun Bakım Üniteleri'nde travma nedeniyle takip edilen hastaların, demografik verileri, özgeçmişi, laboratuar bulguları, vazopressör ihtiyacı, böbrek yetmezliği gelişmesi ve diyaliz ihtiyacının olması, kan replasman gerekliliği, mekanik ventilasyon (MV) ihtiyacı, yoğun bakımdaki tedavi izlemi, APACHE II, SOFA ve GKS yoğun bakım skorlama sistemleri, TRISS, ISS ve RTS travma skorlamaları sonuçları kaydedildi. Çalışmanın istatistiksel analizinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) Version 22.0 (SPSS inc., Chicago, IL, ABD) istatistik programı kullanıldı. Tüm analizlerde p<0,05 (iki yönlü) değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 194 travma hastasının 179'u erkek, yaş ortalama±SS 37,20±16,32 yıl idi. Hastaların en sık trafik kazası (%34,5), 2.sırada ise DKAY (%22,2) nedeniyle travma öyküsünün olduğu görüldü. Hastaların en sık yaralanma bölgesi ise %39,2 ile baş-boyun idi. Hastaların %19,6'sı mortal seyretmiştir. Mortalitenin en yüksek olduğu yaralanma şekli %34,5 ile AİTK iken, mortalitenin en yüksek olduğu yaralanma bölgesi %31,6 ile baş-boyun olarak bulunmuştur. Hastaların YB yatış gün sayısı 3 (0-73) gün, ortalama±SS 9,28±14,2 gündü. MV gün sayısı 0,25 (0-73), ortalama±SS 5,5±11,9 gündü. Hastaların %34,5'inde vazopressör ilaç kullanımı, % 53,1'inde mekanik ventilasyon ihtiyacı, %4,1 hastada septik şok, %3,1 hastada böbrek yetmezliği, %1,5 hastada hemodiyaliz gereksinimi, %17,5'unda bası yarası, %51,5'inde kan ürünü replasmanı ihtiyacı, %9,8'inde reoparasyon gerekirken %8,2'inde ise servise nakil sonrası yeniden YB ihtiyacı gelişmiştir. GKS, TRISS düşüklüğü, APACHE II, SOFA, ISS artışı mortaliteyi, YB ve MV gün sayısını arttırmıştır. Kesme değeri olarak GKS için 10, APACHE II için 19, SOFA için 6, ISS için 23, TRISS-B için 84, TRISS-P için 73, RTS için 5,63 olarak saptanmıştır. Mortaliteyi öngörmede APACHE II ve ISS en yüksek duyarlılığa sahipken, TRISS'in özgüllüğü en yüksek olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları kullanılan yoğun bakım skorlarının ve travma skorlarından RTS ve SAS hariç tüm skorların mortaliteyi ve morbiditeyi öngörmede etkili olduğunu göstermiştir. Bu ve benzer çalışmalarla travmanın epidemiyolojik özellikleri dikkate alınarak geliştirilecek önlemlerin, travmaya bağlı morbidite ve mortaliteyi azaltmada yararlı olacaktır. Ayrıca toplumun sosyal, kültürel ve ekonomik nedenlerle uğradığı kayıpların azaltılmasına, risk altındaki grupların bilinçlendirilmesi ve eğitilmesine, ülkemiz koruyucu sağlık politikalarına ve travma ile ilgili istatistiksel bilgilerine de katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.