Koroner bypass cerrahisi yapılan hastalarda preoperatif B12 vitamin düzeyinin postoperatif sonuçlara etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IŞIL TAŞÖZ ÖZDAŞ
Danışman: Ertan DEMİRDAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gelişen teknolojiyle ve kardiyak cerrahideki deneyimin artmasıyla birlikte perioperatif mortalite ve morbiditenin görülme sıklığında ciddi bir azalma izlenmektedir ve yapılan çalışmalarda komplikasyonların görülme sıklığının daha da azaltılması amaçlanmaktadır. Hayatı tehdit eden komplikasyonlardan biri olan vazoplejik sendrom günümüzde önemini hala korumaktadır. Vazoplejik sendrom tedavisinde önemli bir yeri olan B12 vitamininin preoperatif serum düzeyleriyle inotropik destek ihtiyacı olan hastalar arasındaki ilişkiyi inceleyerek bundan sonraki dönemlerde postoperatif pozitif inotropik destek ihtiyacı olabilecek hastaları tahmin etmek ve gerekli önlemlerin alınması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza kliniğimizde 2019-2023 yılları arasında izole konvansiyonel koroner arter bypass greftleme (KABG) yapılan 166 hasta dahil edilmiştir. Hastaların operasyon öncesi demografik bilgileri (cinsiyet, yaş, beden kitle indeksleri vb.), eşlik eden ek hastalıkları ve kullandığı ilaçlar (hipertansiyon, hiperlipidemi, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, diyabet, astım, kronik böbrek yetmezliği, metformin, beta blokerler, antihipertansif ilaçlar, statinler, proton pompa inhibitörleri ) intraoperatif değişkenleri (total perfüzyon süreleri, x-klemp süreleri), postoperatif takipleri (inotoropik ajan ihtiyaçları, kalp destek cihazı ihtiyaçları, entübasyon süreleri, drenaj miktarları, revizyon, kan ürünü ihtiyacı, pace maker ihtiyacı, biyokimyasal sonuçlar vb.), retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan 166 hasta incelendiğinde 34 (%20,5) hasta kadın, 132 (%79,5) hasta erkek olarak izlenmiştir. Hastaların ortalama BKİ 28,1 ±4,7 olarak hesaplanmıştır. Hastaların 93 (%56.0)'ü diabetes mellitus, 115(%69,3)'i hipertansiyon, 88(%53.0)'i hiperlipidemi, 12 (%7,2)'si KOAH, 6 (%3,6)'sı KBY nedeniyle tedavi almaktadır. Hastaların 115 (%69,3)'i sigara kullanmaktadır. Hastalar ilaç kullanımı açısından incelendiğinde; 88 (%53.0)'i statin, 61 (%36,7)'i PPİ, 83 (%50)'ü kalsiyum kanal blokeri (KKB), 67 (%40.4)'si metformin, 65 (%39.2)'i ACEİ, 78 (%47.0)'i beta bloker kullanmaktadır. Ortalama B12 serum düzeyleri cinsiyete göre incelendiğinde; 34(%20,5) kadın hastanın ortalaması 321,67±35,4 pg/ml, 132(%79.5) erkek hastanın ortalaması 268,74±18,9 pg/ml olarak izlenmiş olup istatistiksel anlamlı bir fark izlenmedi (p=0,094). Ortalama B12 serum düzeyleri ile ek hastalıklar karşılaştırıldığında; hiperlipidemisi olan 88 (%53.0) hastanın ortalaması 313,06±25,4 pg/ml, hiperlipidemisi olmayan 78 (%47.0) hastanın ortalaması 241,80±20,5 pg/ml olarak izlendi ve hiperlipidemisi olan hastalarda serum B12 vitamin düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksek izlenmiştir (p=0,005). Ortalama B12 serum düzeyleri ile kullanılan ilaçlar karşılaştırıldığında; statin kullanan 88 (%53.0) hastanın ortalaması 317,36±26,8 pg/ml, statin kullanmayan 78 (%47.0) hastanın ortalaması 241,80±19,3 olarak izlendi ve statin kullanan hastalarda serum B12 vitamin düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksek izlenmiştir (p=0,006). Metformin kullanan 67 (%40.4) hastanın ortalaması 311,17±22,8 pg/ml, metformin kullanmayan 99 (%59,6) hastanın ortalaması 258,20±23,2 olarak izlendi ve metfomin kullanan hastalarda serum B12 vitamin düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksek izlenmiştir (p=0,007). Beta bloker kullanan 78 (%47.0) hastanın ortalaması 319,62±28,8 pg/ml, beta bloker kullanmayan 88 (%53.0) hastanın ortalaması 244,09±17,9olarak izlendi ve metfomin kullanan hastalarda serum B12 vitamin düzeyi istatistiksel anlamlı olarak yüksek izlenmiştir (p=0,031). Ortalama B12 serum düzeyleri ile inotoropik ajan ve/veya kalp destek cihazı ihtiyacı karşılaştırıldığında; adrenalin ihtiyacı olan 36 (%21,7) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 119,39±16,4 pg/ml, adrenalin ihtiyacı olmayan 130 (%78,3) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 323,94±19,2 pg/ml olarak izlenmiş olup düşük B12 serum düzeyi ile adrenalin ihtiyacı arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki izlenmiştir (p<0,05). Dopamin ihtiyacı olan 63 (%38) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 241,69±31,6 pg/ml, dopamin ihtiyacı olmayan 103 (%62) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 302,75±18,6 pg/ml olarak izlenmiş olup düşük B12 serum düzeyi ile dopamin ihtiyacı arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki izlenmiştir (p<0,05). Dobutamin ihtiyacı olan 4 (%2.4) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 87,75±10,4 pg/ml, dobutamin ihtiyacı olmayan 162 (%97,6) hastanın serum B12 vitamin düzeyi ortalaması 284,32±17,0 pg/ml olarak izlenmiş olup düşük B12 serum düzeyi ile dobutamin ihtiyacı arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki izlenmiştir (p=0,005). Sonuç: Bu çalışma sonucunda preoperatif serum vitamin B12 düzeyinin, koroner arter bypass cerrahisi sonrası postoperatif dönemde inotropik destek ihtiyacı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir