Anozmi tedavisinde deksametazon, hiperbarik oksijen ve e vitaminin etkilerinin araştırılması (Deneysel çalışma)


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUAMMER DOĞAN

Danışman: İbrahim Engin ÇEKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Koku duyusu bozuklukları toplumda oldukça sık görülmektedir, ancak koku duyusu ile ilgili çok sınırlı bilgimiz bulunmaktadır. Kokuların algılanabilmesi için koku etkeninin burundan beyne iletilerek belirli bir sinyali tetiklemesi gerekir. Anlamı, koku duyusu ile ilgili olan ''olfaktör'' kelimesi, koku duyusu iletiminde rol alan bütün sistemlerin isimlendirilmesinde ortak olarak kullanılır. Koku duyusu, olfaktör reseptör nöronları tarafından koku moleküllerinin tespit edilmesi ve farklı koku etkenlerine farklı duyarlılıkta cevap vermesi ile sağlanır. Olfaktör reseptör nöronlarının tüm yaşam süresince kendiliğinden veya nöral hasarlara karşı kendilerini yenileyebilme yetenekleri vardır. Fakat yenilenebilmede yetersizlik parsiyel veya total nöral anozmiye yol açar. Çalışmamızda anozmi sonrası E vitamini, Deksametazon ve hiperbarik oksijenin tedavi edici etkinliğinin araştırılması amaçlandı. Bu amaçla da, tedavi etkinliğini değerlendirmede olfaktör epitelin, olfaktör mukozanın, olfaktör sinirin kalınlığını ve olfaktör epitelde bulunan olfaktör marker protein miktarlarını ve boyanma oranlarını değerlendirdik. Çalışmaya 36 adet rat dahil edilerek; pozitif, negatif, Deksametazon, hiperbarik oksijen ve E vitamini olarak 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubu olarak anozmi oluşturulup tedavi verilmeyen ratlar (pozitif grup) alındı. Tüm ratlara önce koku testi yapıldı. 3-Metilindole ile anozmi oluşturulduktan sonra 7 gün beklendi ve tekrar koku testi yapıldı. Tedavi gruplarına 10 gün boyunca E vitamini 100 mg/kg/gün dozunda intraperitoneal, Deksametazon 2 mg/kg/gün dozunda intraperitoneal, hiperbarik oksijen, 2 saat/gün %100 O2 verildi. Tedaviden sonra 30 gün beklendi ve koku testi yapılarak ratlar sakrifiye edildi. Sonuçlar histopatolojik ve immünohistokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. Çalışmamızın sonucunda, ölçülen olfaktör epitel kalınlığı miktarı, Deksametazon ve hiperbarik oksijen ve E vitamin grubunda negatif ve pozitif gruba göre istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdi. Olfaktör mukoza kalınlığı deksametazon grubunda daha fazla olmak üzere, E vitamini ve hiperbarik oksijen gruplarında pozitif gruba göre anlamlı olarak arttığı görüldü. Olfaktör sinir çapı karşılaştırıldığında, Deksametazon ve hiperbarik oksijen gruplarında istatistisel olarak anlamlı arttığı bulundu. Olfaktör protein marker boyanma oranı en yüksek Deksametazon grubunda idi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Olfaktör protein marker hücre sayısı karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı bir fark görülmedi. Sonuç olarak antiinflamatuar, antioksidan ve nöroproliferatif etkileri bilinen deksametazon, E vitamini ve hiperbarik oksijenin nöral anozmi gerçekleşen durumlarda tedavi amaçlı faydalı olabileceğini saptadık. Anahtar kelimeler: Hiperbarik Oksijen, Deksametazon, E vitamini, Koku testi, Anozmi.