Çocukluk çağı laboratuvar testi referans aralıklarının makine öğrenmesi yöntemiyle belirlenmesi ve belirlenen referans aralıklarının klinik karara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET FURKAN KUNDAK
Danışman: Dilek ORBATU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk çağı, büyüme ve gelişme sürecinin devam ettiği bir dönemdir. Bu nedenle çocuklarda fizyolojik, biyokimyasal ve klinik parametreler yaş gruplarına göre belirgin farklılıklar gösterir. Çocukluk çağında laboratuvar testleri, büyüme ve gelişme süreçlerinin izlenmesi, hastalıkların erken tanısı ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi açısından büyük önem taşır. Laboratuvar testlerinin sonuçlarının değerlendirilmesinde kullanılan referans aralıklar, çocukların yaşa bağlı fizyolojik farklılıkları göz önünde bulunularak belirlenen, hekimlere teşhis ve tedavi süreçlerine yardımcı objektif veriler sağlayan önemli bir araçtır. Referans aralıkların doğru belirlenmesi ve uygulanabilir olması açısından Uluslararası Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Federasyonu (International Federation of Clinical Chemistry, IFCC) her laboratuvarın kendi otoanalizörü, kullanılan test kitleri ve hasta popülasyonuna uygun referans aralıklarını belirlemesini önermektedir. Makine öğrenmesi yöntemleri her laboratuvarın kendi referans aralıklarını belirlemesi için uygulanabilir çözümler sağlamaktadır. Çalışmamızda hastanemize özgü referans aralıklarını Oktay ve Ark. tarafından geliştirilen makine öğrenmesi yöntemi ile belirleyerek birçok klinik uygulamaya rehberlik etmekte olan CALIPER gibi uluslararası çalışmaların sonuçları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi genel pediatri polikliniklerine 2021-2024 tarihleri arasında başvurmuş pediatrik yaş grubundaki hastaların ALT, AST, Total bilirubin, Direkt bilirubin, Demir, Demir bağlama kapasitesi, Fosfor, GGT, Kalsiyum, Üre, kreatinin, LDH, Magnezyum, Ürik asit, Ferritin, Serbest T4, TSH test sonuçları hastane veri tabanından alınarak makine öğrenmesi yöntemi ile ilgili testlere ait yaş kırılımları ve buna bağlı referans aralıkları hesaplandı. Belirlenen referans aralıkları CALIPER ve hastanemizde kullanılmakta olan kit üretici referans aralıkları ile karşılaştırıldı. Çalışmamızda makine öğrenmesi yöntemi ile referans aralıklarının hesaplanmasında temel basamak olan yaş aralıkları yüksek çözünürlükte belirlendi. Literatürdeki uluslararası kullanımda olan çalışmalardan saptadığımız farklılıklar pediatrik laboratuvar pratiğinde kullanılacak referans aralıkların seçiminin yalnızca teknik doğruluğa değil, aynı zamanda popülasyon uygunluğuna ve metodolojik geçerliliğe dayalı olarak yapılması gerektiğini doğrulamaktadır. Anahtar kelimeler: Pediatrik referans aralıkları, yapay zeka, makine öğrenmesi yöntemi, tıbbi biyokimya