Kadın stres üriner inkontinansının belirlenmesi için oluşturulan risk tahmin modelinin prediktif gücünün değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET SERHAT ÇİÇEK

Danışman: Hasan Ali İNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üriner inkontinans, genellikle idrar kaçırma olarak tanımlansa da Uluslararası Kontinans Derneği'nin 2010 yılında yayınladığı rapora göre, bu terim bireyin kontrolü dışında gerçekleşen idrar kaçırma durumunu ifade etmektedir. Stres üriner inkontinans (SÜİ), kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen, sosyal damgalanma düşüncesi ve tedavi seçeneklerine dair farkındalığın azlığı nedeniyle sıklıkla bildirilmeyen bir sağlık sorunudur. Bu çalışmanın amacı, kadınlarda stres üriner inkontinans riskini belirlemeye yönelik nomogram tabanlı bir risk tahmin modeli geliştirmek ve bu modelin prediktif doğruluğunu klinik uygulamalara yönelik olarak değerlendirmektir. Bu araştırma, nomogram temelli bir risk tahmin modeli geliştirmeye yönelik olarak kesitsel prospektif tanımlayıcı bir tasarımla gerçekleştirilmiş olup, eğitim (n=122) ve validasyon (n=138) setlerinden oluşan iki bağımsız örneklem grubunu kullanılmıştır. Lojistik regresyon analizinde backward stepwise (Wald) yöntemi kullanılarak yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), eğitim düzeyi, parite, ilk gebelik yaşı, aile öyküsü, diyabet, gebelikte inkontinans öyküsü, astım/kronik öksürük ve çay/kahve tüketimi gibi değişkenler SÜİ için anlamlı prediktörler olarak saptanmıştır. SUİ tanısını etkileyen bağımsız değişkenler belirlenmiş; özellikle astım/kronik öksürük bulunması, vajinal doğum sayısının fazla olması, ilk gebelik yaşının erken olması gibi durumların SUİ tanısı alma olasılığını anlamlı düzeyde arttırdığı tespit edilmiştir. Modelin tanı koyma başarısı, yüksek doğru atama oranlarıyla desteklenmiş, özellikle SUİ tanısı olan ve olmayan bireylerin ayrımında etkili olduğu görülmüştür. ROC analizine göre model, güçlü bir prediktif performans sergilemiştir (AUC: eğitim seti için 0.841, validasyon seti için 0.842). ROC eğrisi değerlendirmelerinde modelin duyarlılık ve özgüllük değerlerinin hedefe hızla yaklaştığı, bunun da prediktif başarısını yansıttığı belirtilmiştir. Nomogram modelinde anlamlı bulunan değişkenler puanlanarak bir risk tahmin skoru oluşturulmuş ve bu skor, ROC analizine dayalı olarak belirlenen optimal cut-off değeri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu modelin, klinik uygulamalarda erken tanı ve müdahale süreçlerinde karar destek aracı olarak kullanılabilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Stres Üriner İnkontinans, Kadın, Risk Tahmini, Nomogram, Prediktif Model