Castelli risk indeksi I-II ve aterojenik katsayı gibi yeni aterojenik lipid indekslerinin ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral gelişimini ön gördürücü değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KUZUCU
Danışman: Pınar TÜRKER DUYULER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral dolaşımı değerlendirmek için Rentrop sınıflandırması kullanılmaktadır. Çalışmamızda Castelli Risk İndeksi I-II ve aterojenik katsayı gibi yeni aterojenik lipid indekslerinin ciddi koroner arter darlığı olan hastalarda koroner kollateral gelişimini ön gördürücü değeri olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan, Ekim 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında koroner anjiyografi yapılan ciddi koroner arter darlığı olan 90 hasta alındı. Çalışmamızda kullanılan yeni aterojenik lipid indekslerinden birisi olan Castelli risk indeksi I, total kolesterol/HDL şeklinde hesaplandı. Castelli risk indeksi II, LDL/HDL şeklinde hesaplandı. Aterojenik katsayı ise (Total kolesterol – HDL) /HDL şeklinde hesaplandı. Rentrop sınıflandırmasına göre evre 0 ve evre 1 kötü koroner kollateral gelişen grup, evre 2 ve evre 3 ise iyi koroner kollateral gelişen grup olarak ayrıldı. Bulgular: Çalışmamızda iyi kollateral gelişim grubunda 47 hasta, kötü kollateral gelişim grubunda 43 hasta yer aldı. Klinik özeliklerden miyokard enfarktüsü öyküsü ve kalp yetersizliği öyküsü, iyi kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.004 ve p=0.008). Gruplar arasında diğer klinik özelliklerinin karşılaştırılmasında, laboratuvar bulgularının karşılaştırılmasında ve hastaların kullandıkları ilaçların karşılaştırılmasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Ekokardiyografi bulgularından diyastolik çap, asendan aorta çapı ve interventriküler septum kalınlığı, iyi kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.027, p=0.001 ve p=0.023). Ekokardiyografi bulgularından ejeksiyon fraksiyonu ise kötü kollateral gelişim grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.001). Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II ve aterojenik katsayı için gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Çoklu değişkenli lojistik regresyon analizinde bakıldığında iyi kollateral gelişimini ön gördürmeye yönelik asendan aorta çapının istatistiksel anlamlılığı (p=0.003) devam etti ve miyokard enfarktüsü öyküsü, kalp yetersizliği öyküsü ve ejeksiyon fraksiyonundaki istatistiksel anlamlı farkın kaybolduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda iyi kollateral gelişim ve kötü kollateral gelişim grupları arasında Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II ve aterojenik katsayı için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızda asendan aorta çapı, iyi kollateral gelişim grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptandı, daha sonra yapılan çoklu değişkenli analiz sonucunda istatistiksel anlamlılığı devam etti. Asendan aorta çapı iyi koroner kollateral gelişimini ön gördürmek için bağımsız bir faktör olabilir. Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup çalışmaya alınan hasta sayısı azdır. Sonuçlar daha geniş kapsamlı, daha çok hastanın dahil edildiği çalışmalarla araştırılmalı ve prospektif çalışmalarla desteklenmelidir. Anahtar kelimeler: Aterojenik katsayı, Castelli Risk İndeksi I, Castelli Risk İndeksi II, koroner arter hastalığı, koroner kollateral dolaşım, yeni aterojenik lipid indeksleri