Duktus bağımlı doğumsal kalp hastalığı olan yenidoğanlarda prostaglandin dozu, kullanımı, yan etkileri ve prognoz üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYRİYE KARAKAŞ

Danışman: Hazım Alper GÜRSU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada merkezimizde doğumsal kalp hastalığı tanısı ile prostaglandin infüzyonu alan, yenidoğan yoğun bakımda takip edilen hastaların demografik özellikleri, ilaç dozları ve yan etki arasındaki ilişkinin saptanması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Kliniğinde 01.09.2019-01.01.2022 tarihleri arasında yatış yapılmış tüm hastalar tarandı. Duktus bağımlı doğumsal kalp hastalığı tanısı almış, PGE infüzyonu başlanan hastaların çalışmaya dahil edilmesi planlandı. Verileri eksik olan, takip süresi 12 saatten kısa olan, dış merkezde tanı alıp hastanemize yönlendirilmiş hastalar çalışma dışında tutulmak üzere kriterleri karşılayan 103 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışma retrospektif olarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamız kapsamında toplamda 103 hasta incelendi. Bu hastaların %39.8'i (n= 41 ) kız, % 60.2'si (n=62) erkek cinsiyetteydi. Hastaların %64'ü (n=66) normal doğum ağırlığına sahipti. Saptanan en düşük doğum ağırlığı 900 gr iken, en yüksek 4240 gr saptandı. Ortalama doğum ağırlığı ise 2748.8±661.1 gramdı. Çalışmamızda en sık görülen DKH %29.1 (n=30) ile HLHS olarak saptanırken, ikinci sırada %13.5(n=14) ile BAT ve PA, üçüncü sırada %12.6(n=13) ile aort koarktasyonu yer aldı. En az görülen DKH ise %0.9 (n=1) ile Ebstein anomalisi oldu. HLHS tanılı hastalarda mortalite %83.3(n=25), PA'da ise %71.4 (n=10) olarak bulundu. Çalışma dahilinde, merkezimizde takip edilen 103 hastanın %75.7'sine (n=78) ilk bir saat içerisinde PGE infüzyonu başlanmış olup, başlanan en düşük doz 0.01 mcg/kg/dk, en yüksek başlangıç dozu ise 0.1 mcg/kg/dk olarak görüldü. Verilen en yüksek infüzyon hızı ise 0.2 mcg/kg/dk olarak saptandı. PGE infüzyon süresi en kısa 12 saat, en uzun ise 50 gün olarak kaydedildi. Hastaların %33'ünün (n=34) infüzyon süresi 120 saatin altında iken, %67'si (n=69) 120 saat üzerinde PGE infüzyonu almış. DKH'lerde tüm gruplarda PGE sonrası yan etkilere bakıldığında, en sık saptanan yan etki %58.3(n=60) ile trombositopeni olurken, ikinci en sık görülen yan etki %54.4(n=56) ile apne, üçüncü en sık yan etki ise %46.6(n=48) ile hipotansiyon oldu. Çalışmamızda üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) bulguları görülen hastamız olmadı. En az saptanan yan etkiler %3.9(n=4) ile ateş ve %5.8(n=6) ile nöbet oldu. Paralel dolaşımın görüldüğü grupta PGE Başlama Dozu, PGE en yüksek dozu, PGE en düşük dozu diğer gruplardan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Grup 3'te bradikardi yan etkisi saptanma oranı Grup-2'den anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. Her üç grupta da, kendi içerisinde tedavi sonrası sistolik kan basıncı tedavi öncesine göre anlamlı (p<0.05) düşüş göstermiştir. Tedavi sonrası Ph değeri tedavi öncesine göre tüm gruplarda anlamlı (p<0.05) artış göstermiştir. Çalışmamızda ölüm oranı %59.2(n=61) olarak saptandı. En erken ölüm günü ilk gün olmakla birlikte, en geç ölüm günü 420'dir. Ortalama ölüm günü 39.9±69.2 olarak hesaplandı. Hastalarımızın %40.8'i (n=42) halen hayattadır, hastanemizde takipleri devam etmektedir. Sonuç: Prostaglandin infüzyonu alan, DKH tanısı ile takip edilmiş hastalarda, belirgin demografik farklılık saptanmamıştır. Prostaglandin infüzyon dozunun yüksek ve infüzyon süresinin uzun olmasının yan etki görülme sıklığında, mortalitede artışa neden olduğu bulunmuştur.