Bursa ilinde Behçet Hastalığı prevelansı ve hastalığın tanı sürecine sağlık okuryazarlığının etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜNEVVER GÜRBÜZ
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Bursa ilinde Behçet Hastalığı(BH) prevelansını ve hastalığın tanı koyma sürecinde sağlık okuryazarlığın etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma Eylül 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında yapıldı. 50 aile hekimi kendilerine kayıtlı 12.662 kişiye ulaştılar. Bu kişiler aranarak kendilerinde son 1 yılda 3 veya daha fazla sayıda ağız içi ülser şikayeti olup olmadığı soruldu. Çalışmada katılımcılar için sosyodemografik anket ile sağlık okuryazarlığını ölçmek için En İyi Yaşamsal Bulgu Testi (NVS) kullanılmıştır. Behçet Hastalığı taramasını kabul eden hastalar genital ülser, deri bulguları yönünden değerlendirildi ve paterji testi uygulandı. Bu üç bulgudan bir veya daha fazlası varlığı durumunda hasta göz hekimine göz bulguları için yönlendirildi. Bulgular: Bursa ilinde BH prevalansı 100,000 kişi başına yaklaşık 102,6 vak'a olarak belirlenmiştir (%95 güven aralığı: 46.89-158.45 vak'a/100,000 kişi). Katılımcılarda 492 (%3,88) kişide oral aft belirlenmiş olup bunlardan 211 kişi araştırmaya katılmayı reddetmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden 281 kişiden 9 tanesinde BH teşhisi daha önceden mevcut olduğu görülmüştür. Eski tanı BH çıkarıldığında kalan 272 kişiden 179 tanesi paterji testi yaptırmayı kabul etmiştir. Bu hastalardan 4 tanesinde paterji testi pozitif tespit edilmiştir. Değişkenler tek tek incelendiğinde yaş artışının, lise altı eğitimin, paterji testi yaptırma olasılığını attırdığı bulunmuştur. Buna ek olarak, kronik hastalığa sahip olmama durumunun paterji testi yaptırma ihtimalini azalttığı değerlendirilmiştir. Çok değişkenli modelde ise sadece lise altı eğitime sahip olmanın paterji testi yaptırma olasılığını artırdığı bulunmuştur. Sonuç: Bursa ilinde BH prevalansı 100 binde 102,6 olarak belirlenmiştir. Katılım oranı düşük olduğundan gerçek prevalansın bu değerin 2-3 katı daha yüksek olması muhtemeldir. SOY, BH taramalarına katılım ile ilişkili değildir, düşük eğitimli vakalar BH taramasına daha fazla katılım göstermektedirler. Oral aft şikayeti ile tekrarlayan başvuruları olan hastalarda BH ihtimali yüksektir. Sahada ilk başvuru noktaları olan aile hekimleri bu durumları göz önünde bulundurmalıdırlar. Anahtar Kelimeler: Behçet Hastalığı, prevalans, sağlık okuryazarlığı