Morbid obezite hastalarında metabolik sendrom tanı kriterlerinin inflamatuar parametreler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM UYAV GÖBEL
Danışman: Kadem ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Morbid obezitenin metabolik sendrom (MetS) ile olan ilişkisi sık görülmekte ve inflamasyonun MetS patogenezi ile progresyonunda önemli rolü olduğu bilinmektedir. Ancak morbid obezite grubunda inflamasyon ile MetS kriterleri arasındaki ilişki yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada morbid obeziteli hastalarda metabolik sendrom tanı kriterlerinin, inflamatuar parametrelerle ilişkisinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.03.2023 – 31.01.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları ve Obezite Polikliniğine başvuran, 18-65 yaş arası morbid obeziteli hastalar üzerinde retrospektif olarak yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri; boy, kilo, bel çevresi gibi antropometrik ölçümleri, hastaların komorbid hastalıkları, kullandıkları ilaçlar gibi bilgileri, kayıt altına alınan kan basıncı ölçümleri, yapılan hemogram ve biyokimyasal kan tetkikleri sonuçları gibi klinik verileri hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden retrospektif şekilde incelenerek kaydedilmiştir. Çalışmamızda, inflamasyon belirteçleri (CRP, Ferritin, Lökosit, Nötrofil, Lenfosit, CRP/Albümin Oranı, Ferritin/Albümin Oranı, Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLR), Platelet/Lenfosit Oranı (PLR), Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi (SII), Pan-immün inflamasyon değeri (PIV)) kullanılarak öncelikle, MetS tanısı almayan grup kontrol grubu kabul edilerek MetS grubu ve kontrol grubu arasında inflamasyon parametreleri karşılaştırılmış; sonrasında ise MetS tanısından bağımsız şekilde hastalarda mevcut olan MetS tanı kriterlerinden her birinin varlığı ile inflamatuar parametreler arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarla istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 170'i (%78,34) kadın, 47'si (%21,66) erkek olmak üzere toplam 217 morbid obeziteli hasta dahil edildi, 92 kadın (%75,41), 30 erkek (%24,59) olmak üzere toplam 122 (%56,22) hastada MetS varlığı tespit edildi. 78 kadın (%82,11) ve 17 erkekten (%17,89) oluşan 95 hastada (%43,78) MetS olmadığı görüldü. MetS grubundaki bireylerde yaş (p<0,001), bel çevresi (p=0,006), sistolik ve diyastolik kan basınçları (p<0,001) ile trigliserid ve glukoz düzeyleri (p<0,001) kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti. HDL düzeyleri ise anlamlı şekilde düşüktü (p<0,001). Trigliserid-glukoz indeksi (TyG) (p<0,001) ve albumin düzeyi (p=0,016) MetS grubunda daha yüksek bulundu. Ancak gruplar arasında genel inflamasyon belirteçlerinde anlamlı bir fark tespit edilmedi. MetS tanı kriterleri içinde yalnızca trigliserid yüksekliği olan bireylerde ferritin (p=0,018) ve ferritin/albümin (p=0,022) oranı anlamlı şekilde yüksek saptandı. Kan Basıncı tanı kriterini sağlayan hasta grubunun albumin düzeyi sağlamayanlara kıyasla yüksek saptandı (p = 0,020). Trigliserid Glukoz İndeksi (TyG) medyan değeri MetS tanısı alanlarda, almayanlara göre; TG, HDL ve AKŞ tanı kriterini sağlayan hastalarda sağlamayanlara göre anlamlı şekilde yüksek tespit edildi (p<0,001). Diğer MetS tanı kriterleri (HDL düşüklüğü, kan basıncı yüksekliği, açlık kan şekeri yüksekliği) ile inflamatuar parametreler arasında anlamlı bir ilişki izlenmedi. Sonuç: Çalışmamızda morbid obeziteli hastalarda, MetS tanı kriterleri ile inflamatuar paremetreler arasındaki ilişkiyi araştırdık. Tamamı morbid obeziteli ve bel çevresi yüksek hasta grubundan oluşan popülasyonumuzda MetS olan ve olmayan gruplar arasında inflamatuar paremetreler arasında anlamlı ilişki yoktu. MetS tanı kriterleri ve inflamatuar paremetreler arasındaki ilişki değerlendirildiğinde ise, TG kriterini sağlayan grupta ferritin ve ferritin/albümin oranını anlamlı yüksek bulduk. Diğer MetS tanı kriterleri ve inflamatuar paremetreler arasında anlamlı ilişki yoktu. MetS olan morbid obeziteli hastalarda, MetS olmayanlara göre Trigliserid Glukoz İndeksi değerini anlamlı olarak daha yüksek tespit ettik. Obezite, metabolik sendrom ve inflamasyon arasındaki karmaşık ilişkinin netleştirilebilmesi için gelecekteki prospektif ve daha geniş örneklem grupları ile yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Morbid obezite, Metabolik sendrom, inflamasyon, bel çevresi, inflamatuar parametreler, trigliserid glukoz indeksi