Çocuk acil polikliniğine başvuran parasetamol intoksikasyonu olgularının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PEDİATRİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİHTER KARABACAK
Danışman: Eda ÖZAYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Parasetamol, terapötik dozlarda çok sayıda endikasyonda kullanılan analjezik ve antipiretik etkisi olan bir ilaçtır. Yan etki bakımından güvenilirdir. Ucuz ve kolay ulaşılabilir olması parasetamol kullanımını arttırmış ve böylece toksikasyon riski ön plana çıkmıştır. Parasetamol aşırı alımı sonrası ciddi komplikasyonlar görülebilmekle birlikte erken tanı ve hızlı müdahale ile bu komplikasyonlar çoğunlukla önlenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı; parasetamol aşırı alımı nedeniyle başvuran hastaların sıklığı, demografik özelliklerini, klinik ve laboratuvar bulgularını, uygulanan tedavi protokollerini ve prognozunu araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil polikliniğine, Ocak 2017 ile Aralık 2018 tarihleri arasında parasetamol intoksikasyonu ile başvuran tüm hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, ilaç alım nedenleri, alınan ilaç miktarı, etken maddeye göre ilaç çeşitliliği, hastaneye başvuru süreleri, şikayetleri, başvuru ve takipte laboratuvar bulguları, uygulanan tedavi yöntemleri ve klinik seyirleri incelenmiştir. Parasetamol toksisite riski Rumack-Matthew nomogramı kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 197 hastanın %63,5'sı kız, %36,5'ü erkek idi. Erkeklerin yaş ortalaması 5,6±0,6 yıl, kızların yaş ortalaması ise 11,1±5,9 saptandı. Olguların %50,8'i özkıyım amacıyla, %49,2'si kaza ile ilaç almıştı. Erkeklerin %73,6'sı ilacı kaza ile, kızların ise %67,2'sinin özkıyım amaçlı ilaç aldığı saptanmıştır. Hastaneye geliş süreleri ortalaması 3,1±3,9 saat (0,3-24 saat) idi. Alınan ilaç içeriğine göre hastaların %42,1'sinin sadece parasetamol, %57,9'unun ise parasetamol ile birlikte çoklu ilaç aldığı saptandı. Çalışmamızda alınan parasetamol dozu, olguların %66'sında toksik dozun altında iken %23,3'inde toksik dozda idi. Hastaların %68,5'i başvuruda asemptomatikti. En sık görülen semptom ise %16,2 ile bulantı-kusma idi. Dekontaminasyon tedavisi uygulanan hastaların oranı %81,6 idi. Parasetamol düzeyi tedavi sınırı üzerinde olan hastaların oranı %1 saptandı. Antidot tedavisi alan hastaların oranı %14,7 idi. Takipte karaciğer yetmezliği ve transplant ihtiyacı olan hasta olmadı. Tüm hastalar laboratuvar ve klinik bulguları düzeldikten sonra taburcu edildi. Sonuç: Bu çalışma, zehirlenmelerin çocuk acil polikliniği başvurularının önemli bir kısmını oluşturduğunu, bu zehirlenmelerin de önemli bir kısmını parasetamol zehirlenmelerinin oluşturduğunu, erken ve etkin tedavi ile bu olguların kliniğinin iyi seyirli olduğunu göstermiştir.