Tip 2 diyabet tanılı hastalarda demir eksikliği anemisi ile hipoglisemi gelişme sıklığı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVAL ŞAHİN
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Diyabet tanı kriterleri arasında yer alan Hba1c bazı durumlardan etkilenmektedir. Bu durumlar arasında demir eksikliği ve kronik demir eksikliği anemisinin de yer aldığı şeklinde görüşler mevcuttur. Biz bu çalışmamızda Fatih Sultan Mehmet Hastanesi poliklinik şartlarında değerlendirilen Tip 2 diyabet hastalarında Hba1c değerini göz önüne alarak tedavi düzenlemesi yapılan hastalarda hipoglisemi sıklığı ile demir eksikliği anemisi arasındaki ilişkiyi değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Çalışma Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi diyabet polikliniğinde takipli tip 2 diyabetes mellitus'lu hastalarda yapıldı. En az 1 yıldır tip 2 DM tanısı olan ve son 6 ayda bakılmış ve HbA1c seviyesi %7-10 arasında olan 40-65 yaş aralığındaki 89 tanesinde demir eksikliği olan ve 79 tanesinde ise demir eksikliği olmayan 168 kadın hasta dahil edildi. Demir eksikliği olan 89 hastanın 57 tanesinde demir eksikliği anemisi mevcuttu. Hastalarda açlık glikozu, hemogram, serum demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin düzeyi, üre, kreatinin, crp ve spot idrarda mikroalbüminüri düzeylerine bakıldı. Her iki grupta yer alan hastalardan 10 günlük ve günde 6 kez ve kendilerini kötü hissettiklerinde ev glikoz ölçümleri istendi; sürenin sonunda kontrole gelmeleri istendi. Elinde dökümente hipoglisemisi olan hastalardan tekrar kan şekeri ölçümü yapmaları istenmedi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS Statistics 22 programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 56.93±6.33 olan toplam 168 hasta alındı. Hastaların ortalama DM süresi 12.70±7.1 idi. Hastalar demir eksikliği olanlar ve olmayanlar diye ayrılarak incelendikleri zaman hastaların yaşları ve DM süreleri, HbA1c ve açlık kan sekerleri arasında anlamlı fark bulunmamakta idi. Son 6 ay içinde hissedilen hipoglisemi ve son 10 günlük ölçülmüş veriler incelendiğinde hipoglisemi sıklıkları ve kan sekerleri arasında da demir eksikliği ile bir ilişki saptanmadı. Hastaların son 6 ay içinde kan sekerleri değişiklikleri nedeni ile ilaç değişimi, eklenmesi veya mevcut ilaçlarında doz değişimi bakımından da demir eksikliği olan ve olmayan hastalar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Demir eksikliği bulunan hastalar anemisi olanlar ve olmayanlar olarak alt gruplara ayrılarak yapılan analizlerde sadece HbA1c seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı değerlere ulaşılmıştır (p:0.049). HbA1c değerleri için Post-Hoc analizi yaptığımız zaman ise azda olsa oluşan bu farkın demir eksikliği olmayan grup ile hem demir eksikliği hem de anemisi olan grup arasında olduğu gözlenmiştir(HbA1c: 8.13 ± 0.98'e karşı 7.76 ± 0.769; p:0.048). Sonuç: Tip 2 dm tanılı hastalarda, demir eksikliği bulunanlar ve bulunmayanlar arasında hipoglisemi varlığı ve sıklığı bakımından anlamlı fark saptanmadı. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, Hba1c, demir eksikliği anemisi, hipoglisemi sıklığı