Ülseratif kolit tanılı hastalarda C-reaktif protein-albümin-lenfosit (CALLY) indeksi ile hastalık aktivasyon ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN GÜNER KORKMAZ
Danışman: Şule POTUROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ülseratif kolit aktivasyonu olan hastalarda hastalık aktivasyon indekslerinden olan Mayo skoru ile Cally indeksini karşılaştırarak, Cally indeksinin hastalık aktivasyonu değerlendirmedeki rolünü araştırmak ve bu sonuçla invaziv olduğu için maliyetli ve komplikasyon riski bulunan aktivasyon indeksleri yerine kullanılabilecek noninvaziv bir biyobelirteç bulmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde Kasım 2020-Ekim 2024 tarihleri arasında ülseratif kolit atağı nedeniyle interne edilen hasta dosyaları retrospektif olarak taranarak gerçekleştirildi. Çalışmaya 18 yaş üzerinde, laboratuvar tetkikleri ve hasta dosyalarında çalışmada kullanılacak olan MAYO skoru ve CALLY indekslerinin hesaplanabilmesi için yeterli veri bulunan 113 hasta dahil edildi. Hematolojik hastalıklar, inflamatuar hastalıkları ve malignitesi olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya katılan hastaların yaş, cinsiyet, komorbit hastalıklar gibi demografik verileri, hastalığın kolondaki yayılım bölgesi, atak anında alınan anamnez ve kolonoskopi sonuçları ile hesaplanan Mayo skoru ve atak anında hesaplanan CALLY indeksi incelendi. Verilerin analizinde SPSS versiyon 27 (IBM Co. USA) kullanılırken, grafiklerin dizaynında Graphpad Prism 9 kullanıldı. Saptanan verilerden p değeri 0,05'in altında olan bulgular anlamlı kabul edildi. Bulgular: Toplam 113 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 56'sı (%49,6) kadın iken, katılımcıların yaş ortalaması 35,70±13,96 olarak saptandı. Hastaların 21'inde (%18,6) komorbit hastalık görülürken, 7 hastada hipertansiyon, 6 hastada diyabetes mellitus, 2 hastada benign prostat hiperplazisi görüldü. Yapılan kolonoskopide 56 (%49,56) hastada pankolit, 33(%29,2) hastada ekstansive kolit, 12 (%10,62) hastada sol VIII tutulumlu kolit, 10 (%8,85) hastada proktosigmoidit, 1 (%0,89) hastada proktit ve 1 (%0,89) hastada normal tutulum görüldü. Hastaların albümin ortalaması 35,19±9,43 g/L, Lenfosit ortalaması 2132,21±766,71 10^9/L iken, CRP (ortanca (IQR)) 27 (63,75) mg/L ve CALLY indeksi ortanca değeri 0,26 (0,74) olarak saptandı. Hastalığın mayo skoruna göre belirlenen aktivasyon şiddeti ile C reaktif protein (CRP) seviyeleri pozitif olarak korele olduğu görüldü. (F=8,681, p<0,001). Hastalığın mayo skoruna göre belirlenen aktivasyon şiddeti ile albümin düzeyi arasında negatif korelasyon saptandı (F=6,502, p=0,004). Mayo skoru ile CALLY indeksi arasında yapılan korelasyon karşılaştırmasında negatif ilişki görüldü (Pearson korelasyon=-0,704, p<0,001). Mayo skoru ile CALLY indeksi arasında yapılan ROC analizinde, Mayo skoru 5 ve üzerinde bulunan hastalar için eğri altında kalan alan (AUC) 0,878 olarak saptandı (p<0,001). Bu değer için sınır değeri olarak 0,833 saptanırken, %100 hassaslık ve %78,8 özgüllük gösterdiği görüldü. Sonuç: CALLY indeksi ülseratif kolit hastalarında aktivasyon şiddeti belirlemede yardımcı olabilecek noninvaziv bir indekstir. CALLY indeksinin analizi tanıda ve tedavi yanıtı değerlendirmede de yol gösterici olabilir. Daha geniş hasta gruplarıyla prospektif olarak yapılacak araştırmalar bu konuda katkı sağlayabilir.