DNA topoizomeraz IIβ'nın nöroinflamasyondaki rolünün Parkinson hastalığı A53t α-sinüklein mutant transgenik fare modelinde araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER TIP ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERÇEM YEMAN KIYAK

Danışman: Mustafa Gani SÜRMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı yaşa bağlı olarak, A53T mutant α-sinüklein proteinini aşırı ifade eden transgenik Parkinson Hastalığı fare modelinde nöroinflamasyon sürecinde DNA topoizomeraz IIβ'nın rolünü araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada A53T mutant α-sinüklein proteinini aşırı ifade eden transgenik Parkinson Hastalığı fare modeli kullanılmış ve fareler erken (3 aylık) ve geç (12 aylık) hastalık evresi olarak iki yaş grubunda yetiştirilmiştir. Hayvanların yaşa bağlı bilişsel ve motor koordinasyon fonksiyonlarını karşılaştırmak amacıyla davranış deneyleri (açık alan, silindir, tutunma, kutup testleri) gerçekleştirilmiştir. Moleküler analizler için hem yaşa hem de hastalığa bağlı kıyaslamalar yapılmıştır. Kandan ayrıştırılan serumdaki sitokin seviyeleri, disekte edilen tüm beyin dokusunda hem western blot hem de immünofloresan boyama yöntemleri ile protein ifade düzeyleri analiz edilmiştir. Bulgular: Davranış deneyleri sonucunda, hayvanların yaşa bağlı olarak bilişsel ve motor koordinasyon fonksiyonlarında gerileme görülmüştür. Moleküler analizler sonucunda ise, hayvanlarda hastalık ile ilişkili belirteçlerinin özellikle erken evrede ortaya çıktığı ve bu doğrultuda inflamasyon belirteçlerinde ve serum sitokin seviyelerinde kontrol grubuna göre anlamlı bir artış görüldüğü gösterilmiştir. Hastalığın geç evresinde ise transgenik ve kontrol fareler arasındaki fark azalmış ve anlamlı görülmemiştir. DNA topoizomeraz IIβ seviyeleri ise transgenik gruplarda kontrole göre azalma göstermiş, bu azalma özellikle yine erken evrede daha fazla görülmüştür. Sonuç: Birbirlerini düzenledikleri bilinen Nurr1 ve topo IIβ'da görülen eşzamanlı azalma ve paralel olarak inflamatuar belirteçler ve sitokinlerdeki anlamlı artış, Topo IIβ'nın, PH'nın erken evresinden başlayarak nörodejenerasyon ve nöroinflamasyon sürecinde etkili bir rol oynadığına dair güçlü bir fikir sunmaktadır.