Beta talasemi major hastalarında ghrelin ve demir metabolizması arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN CANSEL SARKAYA
Danışman: Ayşegül UĞUR KURTOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Demir metabolizmasının düzenlenmesinde HIF2α, hepsidin, ferroportin molekülleri önemli bir role sahiptir. Son yıllarda demir eksikliği anemisi olan hastalarda yapılan çalışmalarda ghrelin hormonu ve demir metabolizması arasındaki ilişki incelenmiştir. Beta talasemi major inefektif eritropoez ve sık kan tansfüzyonları nedeniyle yüksek ferritin düzeylerinin görüldüğü konjenital bir hastalıktır. Beta talasemi major hastalarında HIF2α, hepsidin, ferroportin molekülleri ile ilgili çalışmalar bu yolaklarda bozukluklar olduğunu göstermektedir. Biz bu çalışmamızda ghrelin hormon düzeyinin beta talasemi major hastalarındaki değişimini inceleyerek bu hastalığın etyopatogenezine katkıda bulunmayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza 75 gönüllü dahil edildi. Çalışmaya katılan gönüllüler 18-45 yaş arasında 42 kadın ve 33 erkekten oluşuyordu. Gönüllülerin 52'si beta talasemi major hastası 23'ü sağlıklı kontrol grubuydu. Çalışmaya dahil edilen hastalar düzenli tedavi altında olan takipli hastalardı. Gönüllülerden alınan kan örneklerinden hemogram parametreleri, rutin biyokimyasal parametreler ve serum ferritin, vitamin B12, folik asit, HIF2α, hepsidin, ghrelin düzeyleri çalışıldı. Serum HIF2α, hepsidin, ghrelin düzeyleri elisa yöntemiyle ölçüldü. BULGULAR: Eritrosit indeksleri (RBC, Hb, Hct, MCV), WBC, Plt seviyeleri; total bilirubin, direkt bilirubin, UIBC, TDBK ve ferritin düzeyleri iki grup arasında anlamlı farklılıklar gösterdi. Serum folik asit, vitamin B12, HIF2α ve hepsidin düzeyleri kıyaslandığında iki grup arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmedi. Hasta grubu ile sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında serum ghrelin düzeyleri hasta grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Hasta grubunda serum ghrelin ve ferritin düzeyleri arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon tespit edildi. SONUÇ: Beta talasemi major hastalarında serum hepsidin ve HIF2α düzeylerinin kontrol grubuyla aynı düzeyde olması tedavinin etkinliğinin bir göstergesi olabilir. Beta talasemi major hastalarında yüksek ghrelin düzeylerinin bozulmuş demir metabolizmasının regülasyonunda önemli bir role sahip olabileceğini düşündürdü. Serum ghrelin düzeyleri ile ferritin arasındaki pozitif korelasyon serum demirinin ghrelin sentezinde önemli role sahip olabileceğini, artan ghrelin düzeylerinin ferritin sentezini artıran bir etken olabileceğini düşündürdü. Bu konuda hücresel düzeyde yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.