Akut pulmoner embolide BUN/Albümin oranı mortalite belirteci olarak kullanılabilir mi?

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ZOR ALTER

Danışman: Gülrü POLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Akut pulmoner tromboembolizm (PTE); klinik olarak en sık derin ven trombozunun (DVT) bir komplikasyonu olarak karşımıza çıkar. Akut PTE farklı klinik seyirlerde karşımıza çıkabilmekte, prognozu ise ayaktan tedaviden mortaliteye kadar değişkenlik gösterebilmektedir. BUN/albümin oranı biyokimyasal bir parametre olup, hastaların genel sağlık durumu ve prognozu hakkında fikir veren önemli bir göstergedir. Çalışmamızın amacı akut PTE'de serum BUN/albümin oranının 1 yıllık mortaliteyi öngörmedeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: 01.01.2015 ile 31.12.2023 tarihleri arasında hastanemize başvuran ve akut PTE tanısı alan 1060 hastanın poliklinik anamnezleri, yatış epikrizleri, laboratuvar verileri ve görüntülemeleri hastane yönetim bilgi sisteminden retrospektif olarak tarandı. 18 yaş altında, gebe, laboratuvar ve/veya radyolojik görüntüleme tetkiklerinde eksiklik olan hastalar dışlandı ve çalışmaya 237 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyet, yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi, hemogram, biyokimya, DVT ve geçirilmiş emboli öyküsü, sPESI skoru ve ölüm tarihleri kaydedildi. Araştırmanın birincil sonlanım noktası 1 yıllık mortalite olarak belirlendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 237 olgunun verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların %54,7'si (n=129) erkek, %45,3'ü (n=107) kadındı. Yaş ortalaması 59,5±12,6 yıl, yaş aralığı ise 32-89 yıl idi. VKİ ortalaması 27,61±6,64 kg/m2olarak belirlendi. 1 yıllık sağkalıma bakıldığında hastaların %19,1'i (n=45) hayatını kaybederken, %80,9'u (n=191) sağ olarak takip edildi. BUN/albümin oranı için en uygun kesim değeri 7,32 olarak bulundu. Çok değişkenli sağkalım analizinde BUN/albümin >7,32 olan hastaların mortalite riskinin BUN/albümin ≤7,32 olan hastalara göre 3,07 kat fazla olduğu belirlendi (HR=3,07, %95 CI=1,42-6,63, p=0,004). Sonuç: Akut PTE hastalarında BUN/albümin oranının yüksek olması mortalite artışı ile ilişkili bulundu (p<0,001). BUN/albümin oranı dışında yüksek sPESI, PDW yüksekliği, HTC düşüklüğü, ileri yaş, MCV düşüklüğü ve yüksek platelet/lenfosit oları mortalite için bağımsız risk faktörü olarak bulundu. Anahtar Kelimeler: BUN/albümin oranı, mortalite, pulmoner tromboembolizm