Ankara ilindeki aile hekimlerinin topikal steroid kullanımı konusundaki bilgi tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FUNDA DEMİRHAN ÇİL
Danışman: Ülker GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Ankara ilinde görev yapan aile hekimlerinin topikal kortikosteroid (TKS) kullanımına yönelik bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemek ve bu değişkenler ile demografik özellikler arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan araştırmanın evrenini, 2023 yılı itibarıyla Ankara ilinde görev yapan 1658 aile hekimi oluşturmuştur. %5 hata payı ve %95 güven düzeyinde hesaplanan örneklem büyüklüğü 313 olarak belirlenmiştir. Gelişigüzel örnekleme yöntemiyle seçilen ve anket formunu eksiksiz dolduran 313 aile hekimi çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve toplam 40 sorudan oluşan yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Anket, hekimlerin TKS'lere yönelik bilgi düzeylerini, reçeteleme alışkanlıklarını, formülasyon tercihini, hasta-hekim iletişim biçimini ve eğitim gereksinimlerini değerlendirmeye yöneliktir. Veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %86,1'i en az bir kez TKS reçetelediğini belirtmiştir. Bilgi sorularına verilen yanıtlar değerlendirildiğinde, yalnızca %1'inin tüm soruları doğru yanıtladığı, %38'inin ise yalnızca bir doğru yanıt verdiği saptanmıştır. Kadın hekimlerin dermatolojik hastalıklara erkek meslektaşlarına göre daha fazla ilgi duyduğu ve hastaları TKS kullanımı hakkında daha sık bilgilendirdiği belirlenmiştir (p<0,05). TKS eğitimi alan hekimlerin bilgi düzeyleri ve reçeteleme davranışları anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Bilgi düzeyi ile meslek yılı, eğitim alma durumu ve dermatolojiye duyulan ilgi arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma bulguları, aile hekimlerinin TKS kullanımına yönelik bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu ve bunun reçeteleme davranışları ile hasta bilgilendirme süreçlerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Hekimlerin TKS kullanımına ilişkin rehber temelli güncel bilgiye erişimini artıracak eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve reçeteleme sistemlerinin sadeleştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Topikal kortikosteroid, aile hekimliği, bilgi düzeyi, reçeteleme davranışı, birinci basamak sağlık hizmeti