Kronik hastalığı olan erişkinlerde influenza aşı farkındalığı ve bağışıklaması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT KURTULMUŞ
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Aşılama, insan sağlığını korumada ve bulaşıcı hastalıkları önlemede en güvenli, en etkili ve en düşük maliyetli bir koruyucu sağlık hizmetidir. Toplumun sağlığını korumada hayati önem taşımakta olan aşılamalar genellikle çocukluk çağında başarı ile sürdürülürken erişkin dönemde yeterli oranda talep görmemektedir. Grip; virüs nedenli, kliniğinde ateş, öksürük ve miyalji görülen, akut seyreden ve bulaşıcı karakterli bir solunum yolu enfeksiyonudur. Her yaşta insanı etkilemesi ve kendi kendini sınırlamasının yanında epidemilere ve pandemilere yol açabilen, risk gruplarındaki hastalarda morbidite ve mortalite oranlarını arttıran bir hastalıktır. Gripten korunmanın bilinen en etkin yolu aşıdır. DSÖ'nün belirttiği bağışıklama hedeflerine ulaşabilmek için erişkin hastaların aşılar konusunda bilgili ve aşı yaptırma noktasında istekli olması gerekmektedir. Amaç: Çalışmanın amacı; kronik hastalık tanısı mevcut erişkinlerin influenza (grip) aşısı bağışıklama oranlarının ve aşı ile ilgili farkındalıklarının araştırılmasıdır. Böylece risk grubunda olan kronik hastalardaki yanlış ya da eksik bilgilerin saptanabilmesi ve bu hastaların bilinçlendirilmesi amacıyla fikirler sunulması hedeflenmiştir. Materyal ve Metod: Çalışma tek merkezli, tanımlayıcı, prospektif ve kesitsel niteliktedir. Araştırmada (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Bağcılar (Güneşli) Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.10.2020-01.12.2020 tarihleri arasında başvuru yapan, aile hekimliği kaydı bu merkezde olan ve kronik hastalığı bulunan 170 hastaya, tarafımızca oluşturulan sosyodemografik verileri de içeren anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Araştırmaya katılanların bilgilendirilmiş sözlü ve yazılı onamları alınmıştır. Bu çalışmada istatistiksel analizler NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software (Utah, USA) paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma, median, minimum, maksimum) yanı sıra Shapiro–Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmış, normal dağılım gösteren değişkenlerin ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi , nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare ve Fisher gerçeklik testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan 170 kişinin %39,41'i (n=67) erkek, %60,59'u (n=103) kadındır. Kişilerin %93,53'ünün (n=159) grip aşısı hakkında bilgi sahibi olduğu saptanmıştır. Aşıyı daha önce yaptırmayan olguların %40,59'unun (n=69) gribi önemli bir hastalık olarak görmediği için aşıyı yaptırmadığı, yaptıranların ise % 24,71'inin (n=42) gripten korunmak istediği için aşıyı yaptırdığı saptanmıştır. Kronik hastalıklar içerisinde grip aşısının koruyuculuk bilgisini karşılaştırdığımızda koruyucu olduğunu düşünen grupla hipertansiyon varlığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sosyodemografik özellikler ile grip aşısının ücretsiz uygulanması bilgisini karşılaştırdığımızda eğitim seviyeleri grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir. Lise ve üstü eğitim seviyesine sahip grupların grip (influenza) aşısının bazı kronik hastalara ücretsiz olduğu farkındalığı oranı diğer gruplardan yüksek bulunmuştur. Kronik hastalarda grip aşısının ücretsiz uygulanması farkındalığını karşılaştırdığımızda; farkındalığı olanlar ile serebrovasküler hastalık varlığı arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamıza katılan olguların influenza aşısı ile aşılanma oranları literatüre benzer şekilde düşük çıkmıştır. Olguların aşı olmamak için belirttikleri en sık neden gribi önemli bir hastalık olarak görmemeleridir. Kronik hastalık tanıları olan erişkinlerin risk grubunda olmalarına rağmen düzenli aşı olmadıkları saptanmıştır. Grip aşısı ile ilgili bilgi kaynaklarının genelde iletişim araçları olduğu, hekimlerden yeterince bilgi almadıkları saptanmıştır. Olguların, aile hekimi önerisi ile aşı yaptırabileceklerini belirtmeleri dikkat çekmiştir. Risk grubunda olan olgularımızın düzenli aşılanma oranlarına ulaşabilmeleri için aile hekimlerine önemli görev düşmektedir. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, İnfluenza (Grip) aşısı, Kronik hastalıklar