Serum endotrofin düzeyinin kolorektal kanserlerde tanı ve prognoz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELLADA GASIMOVA
Danışman: Özgür ALTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Kolorektal kanser, yüksek görülme sıklığı ve mortalite oranı nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle yeni biyobelirteçlerin tanı ve prognozdaki olası rollerinin araştırılması, hastalığın erken saptanması ve tedavi yanıtının izlenmesi açısından önem taşımaktadır. Endotrofin, hücre dışı matriksin (ECM) temel bileşenlerinden biri olan kollajen VI'nın α3 zincirinden türeyen biyolojik olarak aktif bir fragmandır. Kollajen VI, ECM'nin yapısal bütünlüğünü koruyarak hücrelere mekanik destek sağlar; ancak kanser mikroçevresinde bu yapı bozulduğunda stromal hücrelerin kontrolsüz davranışı, anjiyogenez ve inflamasyonu tetikler. Bu süreçte kopan C-terminal fragman olan endotrofin, TGF-β bağımlı yolaklar üzerinden fibrozis, inflamasyon ve epitelyal-mezenkimal geçişi (EMT) indükleyerek tümör progresyonunu kolaylaştırır. Ayrıca endotrofinin tümör endotelyal hücrelerindeki TEM8 reseptörüne bağlanması, anjiyogenezi güçlendirir. Dolayısıyla hem ECM'nin yeniden şekillenmesinde hem de tümör mikroçevresinin kanser lehine dönüşümünde endotrofin kritik bir aracıdır ve noninvaziv biyobelirteç potansiyeli taşımaktadır. Çalışmamızın amacı, serum endotrofin düzeylerinin kolorektal kanserli hastalarda tanısal ve hastalık aktivitesini yansıtan potansiyel bir biyobelirteç olarak değerlendirilebilme olasılığını araştırmaktır. 13 Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 57 kolorektal kanserli hasta ve 30 sağlıklı kontrol birey dahil edilmiştir. Hastalar, klinik ve radyolojik bulgularına göre primer tümörü mevcut veya uzak organ metastazı olanlar (B1) ile primer tümörü rezeke edilmiş ve metastazı bulunmayanlar (B2) şeklinde iki alt gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcıların demografik ve laboratuvar verileri olgu rapor formlarına kaydedilmiştir. Açlık sonrası alınan venöz kan örneklerinden elde edilen serumlar - 80 °C'de saklanmış ve endotrofin düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Bulgular: primer tümörü mevcut veya uzak organ metastazı olan kolorektal kanser tanılı hastaların endotrofin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0.035). Aynı zamanda hastaların uzak organ metastazı olan kolorektal kanserli hastaların endotrofin düzeyleri uzak organ metastazı olmayan kolorektal kanserli hastalara göre anlamlı derece yüksek bulundu (p=0.008). Endotrofin ldh glukoz ve crp ile anlamlı pozitif şekilde ilişki saptandı.Kontrol grubuna göre anlamlı bulunan aktif tümör yükü olan kolorektal kanserli hastalarda endotrofin ve dermografik veriler arasında yapılan lojistik regresyon analizinde endotrofin hastalığı saptamada demografik verilerden bağımsız bir şekilde istatistiksel olarak anlamlı bulundu. SONUÇ: Bu çalışma, kolorektal kanserli hastalarda dolaşımdaki endotrofin düzeylerinin tümör varlığı, metastatik yayılım ile ilişkili olabileceğini göstermiştir. Cerrahi sonrası düzeylerin azalması, endotrofinin tümör yükünü ve stromal yeniden yapılanmayı yansıtabileceğini düşündürmektedir. Bulgular, endotrofinin non-invaziv ve potansiyel prognostik bir biyobelirteç adayı olabileceğini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Endotrofin,Kolorektal kanser, Metastaz, Tümör yükü