Orta öğretim çağındaki çocuklarda obezite ile hiperlipidemi, hipertansiyon ve yüksek açlık kan şekeri ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN ŞAN
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocukluk çağı obezitesinin giderek daha sık görüldüğü ve ileriki yaşlarda çeşitli hastalıkların gelişmesi için risk oluşturduğu bilinmektedir. Çalışmamızda orta öğretim çağındaki çocuklarda obezite ile hiperlipidemi, hipertansiyon ve yüksek açlık kan şekeri ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 12-17 yaş arasında 305 çocuk dahil edildi. Çocuklara ait veriler Aile Sağlığı Merkezlerinin veri tabanından taranarak, çocukların antropometrik ölçümler, tansiyon, açlık kan şekeri ve lipid düzeyleri retrospektif olarak değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılar beden kitle indeksine göre çok zayıf, zayıf, normal, fazla kilolu ve obez olarak beş gruba ayrıldı. İkinci bir sınıflamada çocuklar obez ve obez olmayan şeklinde iki grup olarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların 141'i (%46.2) erkek, 164'ü (%53.8) kız idi. Çocukların 53'ü (%17.4) obez, 44'ü (%14.4) fazla kilolu, 163'ü (%53.4) normal, 27'sü (%8.9) zayıf, 18'i (%5.9) çok zayıf olarak belirlendi. Beden kitle indeksine göre ayrılan beş grup arasında ortalama yaş, sistolik tansiyon, diastolik tansiyon ve kandaki glukoz, LDL, HDL, trigliserid ve total kolesterol düzeyleri açılarından anlamlı fark bulunamadı (Her biri için p>0.05). Gruplar obez olmayan ve obez olarak iki grup haline getirilerek yapılan karşılaştırmada; obez grupta ortalama sistolik (p=0.001) ve diastolik (p=0.005) tansiyon, LDL (p=0.012), trigliserid (p=0.023) ve total kolesterol (p=0.044) düzeyleri obez olmayan gruba göre anlamlı yüksek, HDL düzeyi (p=0.007) ise anlamlı düşük bulundu. Gruplar arasında kan glukoz düzeyi açısından anlamlı fark bulunamadı (p=0.956). Yapılan korelasyon analizlerinde beden kitle indeksi ile sistolik tansiyon (p<0.001, r=0.230), diastolik tansiyon (p=0.007, r=0.155), LDL (p=0.015, r=0.139), trigliserid (p=0.009, r=0.149) ve total kolesterol (p=0.032, r=0.123) düzeyleri anlamlı pozitif ilişkili, HDL düzeyi ise anlamlı negatif ilişkili (p=0.002, r=-0.175) bulundu. Hem sistolik hem de diastolik hipertansiyonu bulunan çocuk oranı obez grupta diğer gruplara göre anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla; p=0.001 ve p=0.005). Sonuç: Çalışmamız bulgularına göre çocukluk çağı obezitesinin dislipidemi ve hipertansiyon ile yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Çalışmamızdan elde edilen bilgiler obez çocukların özellikle sistolik ve diastolik tansiyon ve serum lipid düzeyleri açısından yakından izlenmesi ve risk yönetiminin uygun şekilde yapılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar sözcükler: Çocuk, obezite, hipertansiyon, glukoz, dislipidemi.