Karanlık üçlü kişilik özellikleri ile duygu düzenleme güçlüğü, dürtüsellik, risk alma ve karar verme arasındaki ilişkilerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ŞEVVAL DEMİRBİLEK

Danışman: Hasan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı karanlık üçlü kişilik özellikleri ile duygu düzenleme güçlüğü, dürtüsellik, risk alma ve karar verme davranışı arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 18-45 yaş aralığında olan 168 kadın, 148 erkek olmak üzere toplam 316 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Karanlık Üçlü Ölçeği (KÜÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BIS-11-KF), Riskli Davranışlar Ölçeği (RDÖ) ve Iowa Kumar Testi (IKT) uygulandı. Bulgular: KÜÖ-Makyavelizm ve psikopati ile DDGÖ-toplam puan arasında pozitif, narsisizm ile negatif ilişki saptanmıştır. Makyavelizm; antisosyal davranışlar, okul terki, beslenme alışkanlıkları ve madde kullanımı ile pozitif ilişki sergilerken, narsisizm yalnızca antisosyal davranışlarla; psikopati ise antisosyal davranışlar, okul terki, beslenme alışkanlıkları ve madde kullanımı ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Makyavelizmin motor ve dikkat dürtüselliği ile pozitif; narsisizmin ise plan yapamama ile negatif yönde ilişkili olduğunu görülmüştür. Buna karşılık, psikopatinin motor ve dikkat dürtüselliği ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, IKT-toplam puanı ile KÜÖ, BIS-11-KF, RDÖ ve DDGÖ toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. RDÖ-antisosyal davranışlar, alkol kullanım ve okul terki puanlarının KÜÖ-toplam puanını yordadığı görülmüştür. Sonuç: Bulgular, karanlık üçlü kişilik özelliklerin artmasıyla bireylerde riskli davranış eğiliminin, duygu düzenleme güçlüğünün ve dürtüselliğinin yükselmesine neden olduğunu ancak bu değişkenlerin bireylerin karar verme davranışını etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Duygu Düzenleme Güçlüğü, Dürtüsellik, Karanlık Üçlü, Karar Verme, Riskli Davranışlar