Postmenopozal dönemdeki kadınlarda menopozal semptomların düzeyi vedepresyona eğilim

MERYEM BETÜL KARAKOÇ

Postmenopozal dönemdeki kadınlarda menopozal semptomların düzeyi vedepresyona eğilim

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM BETÜL KARAKOÇ

Danışman: Murat ALTUNTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, postmenopozal dönemdeki kadınlarda menopozal semptomların düzeyi ile depresyona eğilim arasındaki olası ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, gözlemsel ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı Esenler Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı, 45 yaş ve üzeri olup en az 12 ay süreyle menstrüel kanaması olmayan 345 kadın dahil edilmiştir. Çalışmada "Sosyodemografik Veri Formu", "Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ)" ve "Beck Depresyon Envanteri (BDE)" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 istatistiksel analiz programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya yaşları 45–74 arasında değişen 345 kadın katılmış, yaş ortalaması 57,49±6,85 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların %19,7'si okuryazar değildir; %54,5'i ilkokul mezunu, %77,7'si evli, %79,1'i ev hanımıdır. Yüzde 50,4'ü asgari ücretin altında gelir beyan etmiştir. Kronik hastalık oranı %84,3 olup, menopoz yaşı ortalama 47,25±4,17'dir. Katılımcıların %84,1'i doğal, %15,9'u cerrahi menopoz geçirmiştir. %45,8'i sağlık kuruluşuna başvurmuş, %13,6'sı HRT kullanmıştır. MSDÖ toplam puanı 19,63±7,65 olup alt boyut ortalamaları; somatik: 7,71±3,10, psikolojik: 7,66±3,44, ürogenital: 4,26±2,63'tür. Ölçeğin genel iç tutarlılığı yüksek düzeyde bulunmuş olup, Cronbach's α=0,810'dir. Eğitim (p<0,05), medeni durum (p=0,022), meslek (p=0,046), kronik hastalık (p=0,026), çocuk sayısı (p=0,007), HRT kullanımı (p=0,024) ve menopoz algısıyla semptom puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır. BDE ortalaması 17,88±9,44 olup güvenilirliği yüksektir (α=0,850). Depresyon puanları; yaş (p=0,001), düşük eğitim (p<0,01), kronik hastalık (p=0,001) ve uzun menopoz süresi (p=0,002) ile artmıştır. Menopoz semptomları ile depresyon düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Somatik (r=0,433), psikolojik (r=0,479) ve ürogenital (r=0,491) alt boyutlarla depresyon arasında istatistiksel anlamlılık bulunmuş; en güçlü korelasyon toplam semptom puanı ile depresyon puanı arasında gözlenmiştir (r=0,525; p=0,001). Sonuç: Çalışma bulguları, menopoz semptomlarının şiddeti arttıkça depresyon düzeyinin de anlamlı biçimde yükseldiğini; iki değişken arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur.