18 yaş üzeri bireylerin erişkin aşıları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUKİYE İPEK

Danışman: Hüseyin ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Koruyucu sağlık hizmetleri arasında erişkin aşılamanın önemi gün geçtikçe artmaktadır. Erişkinlerde aşılama oranının arttırılması için toplumun bağışıklama konusunda doğru yönde bilgilendirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada 18 yaş üzeri kişilerin erişkin aşıları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi ve erişkin aşılarını yaptırma oranlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne başvuran 18 yaş üstü gönüllü bireyler dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan ve 25 sorudan oluşan, katılımcının yaşı, cinsiyeti, ikameti, medeni durumu, öğrenim durumu, mesleği, gelir düzeyi sorularını içeren sosyo-demografik bilgiler, bilinen kronik hastalık öyküsü, sigara kullanımı ve erişkin aşılar hakkında bilgi, tutum ve görüşlerini değerlendiren soruları içeren anket formu yüz yüze uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 367 kişi katılmıştır. Katılımcıların %59.1'i kadın, %40.9'u erkektir. Katılımcıların %65.9'u üniversite mezunudur; %29.7'si sağlık çalışanıdır; %61.6'sı asgari ücretin üstünde gelir düzeyine sahiptir ve %56.7'si il merkezinde ikamet etmektedir. Kronik hastalığı olan katılımcı oranı %19.6' dır. En fazla bilgi sahibi olunan erişkin dönem aşıları, mevsimsel grip (%63.5),tetanoz (%57.2), pnömok (%52.9) ve Hepatit B (%52.7) aşılarıdır. Erişkin dönemde en fazla yaptırılan aşılar, tetanoz (%53.1), mevsimsel grip (%20.2) ve Hepatit B (%18.8) aşılarıdır. Erişkin aşılarını yaptırmamanın en önemli sebebi bilgi yetersizliğidir (%35.1). Katılımcıların %47.4'ü erişkin aşıları hakkında Aile hekimi tarafından bilgilendirilmek istediğini belirtmiştir. Sonuç: Araştırmamızda erişkin aşılamakonusunda daha çok bilgi eksiliği nedeni ile yeterli başarı sağlanamadığı bulunmuştur. Erişkin dönemde uygulanan aşılar hakkında yeterli bilgi sahibi olmak için önündeki en büyük engel, 'Herhangi bir kaynaktan bilgilendirilmemek' olarak araştırmamızda görülmektedir. Sağlık çalışanları dahil erişkin aşıları hakkında yeterli bilgi sahibi olmamanın, aşı yaptırma oranlarındaki düşüklüğün en önemli nedeni olduğu bulunmuştur. Aile hekimleri başta olmak üzere sağlık çalışanları erişkin aşıları hakkında farkındalıklarının arttırılması ve bilgi eksikliğinin tamamlanması, toplumun erişkin aşıları hakkında öncelikle Aile Hekimleri tarafından bilinçlendirilmesi, çocukluk döneminde olan aşılama programı gibi erişkin aşılama programının hazırlanması ve hayata geçirilmesi ve bununla birlikte mali ve yasal düzenlemelerin yapılması, erişkin aşılamada hedeflenen başarıya ulaşmamızı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Bağışıklama, erişkin aşılama