Akut iskemik inme hastalarında hemogram ve biyokimyasal parametrelerin kısa süreli mortalite üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURANCAN ODABAŞI
Danışman: Abdullah ALGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada akut iskemik inme hastalarında başvuru anındaki platelet mass index (PMI) ve monosit/HDL oranının (MHR) yedi günlük mortalite ve kötü nörolojik sağkalım üzerindeki prognostik değerliliğinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli prospektif prognostik değerlilik çalışması olarak tasarlanan bu çalışma, Aralık 2024 – Aralık 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak bir hastanenin acil servisinde yürütüldü. AHA/ASA 2018 kılavuzlarına uygun şekilde akut iskemik inme tanısı konulan, 18 yaş üzerindeki tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Görüntüleme veya kan tetkiki eksikliği nedeniyle üç hasta dışlandı; analize toplam 147 hasta alındı. Başvuru anında hesaplanan PMI (trombosit sayısı × MPV) ve MHR değerleri primer sonlanım olan yedi günlük mortalite ile sekonder sonlanımlar olan yedi günlük hemorajik transformasyon ve kötü nörolojik sağkalım (taburculuk mRS≥4) açısından ROC eğrisi analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortanca yaşı 71 (59–79) yıl olup %56.5'i kadındı. Yedi günlük mortalite oranı %8.8, hastane içi mortalite oranı %19.7 idi. Primer sonlanım analizinde PMI [25.7 (20.4–30.8)'e karşı 27.9 (20.5–30.55), p=0.604] ve MHR [0.013 (0.009–0.0168)'e karşı 0.149 (0.09–0.242), p=0.284] gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Hemorajik transformasyon analizi de benzer şekilde anlamsız sonuç verdi. Sekonder sonlanım olarak değerlendirilen kötü nörolojik sağkalım grubunda MHR anlamlı biçimde yüksek bulundu [0.023 (0.014–0.029)'a karşı 0.012 (0.009–0.016), p=0.006]; ROC analizinde AUC 0.793 (%95 GA: 0.586–0.999) olarak saptandı. PMI ise kötü nörolojik sağkalım açısından anlamlı fark göstermedi. Yedi günlük mortalite ile ilişkili bağımsız faktörler arasında yüksek NIHSS skoru ve atriyal fibrilasyon varlığı öne çıktı. Sonuç: Başvuru anındaki PMI, tedavi almış iskemik inme hastalarında yedi günlük mortaliteyi öngörmede anlamlı değildir. Buna karşın MHR, kötü nörolojik sağkalımın erken dönem öngörücüsü olarak klinik potansiyel taşıyabilir. Bu ilişkiyi doğrulamak için daha geniş örneklemli prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Akut iskemik inme, platelet mass index, monosit/HDL oranı, mortalite, nörolojik sağkalım