Kutanöz advers ilaç reaksiyonu tanısı alan hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERDİ YAYA
Danışman: Gülşen AKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Advers ilaç reaksiyonları standart dozlarda ilaç uygulamaları sonrası ortaya çıkan ve nadiren yaşamı tehdit edebilen reaksiyonlardır. Deri ve mukoza tutulumuna sebep olan kutanöz advers ilaç reaksiyonları (KAİR) son yıllarda çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan yeni ajanlar nedeniyle dinamik bir değişim göstermektedir. Çalışmamızın amacı KAİR tanısı alan hastaların demografik ve klinik özelliklerini belirlemek, ilaç reaksiyon tiplerinin ve ilaç gruplarının gelişen reaksiyonlardaki ilişkili ve farklı yönlerini tanımlamaktır. Gereç ve Yöntem: 01.06.2022-31.07.2023 tarihleri arasında S.B.Ü Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları kliniğine başvuran hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, sistemik hastalık, ilaç öyküsü, atopi, alerjik hastalık, kronik hastalık durumları vb.), aile öyküsü, KAİR tipi , KAİR ile ilişkili bulunan ilaç ya da ilaçların özellikleri, KAİR tedavi ve takip süreci, fizik muayene bulguları 'İlaç Reaksiyonu Hasta Takip Formu'na kaydedilerek analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 67'si (%45) erkek ve 82'si (%55) kadın toplam 149 hastanın yaşları 2-80 arasında idi (ortalama yaş 49,4±18,9). KAİR en sık 51-60 yaş aralığındaki hastalarda (%22,8) gelişmekteydi. Olguların 55'i (%36,9) poliklinik ayaktan başvurusu, 3'ü (%2) klinik izlem esnasında KAİR tanısı alan, 82'si (%55) konsülte edilen hastalardı. Hastaların döküntü latent süreleri 5 dakika ila 1035 gün arasında (ortanca 9 gün), en sık görülen KAİR tipi ise makülopapüler ilaç erüpsiyonu (%28,2) olarak bulundu. KAİR'den en sık sorumlu ilaçlar antimikrobiyal ilaçlar (%38,3), antineoplastik/immünmodülatör ilaçlar (%27,5) ve analjezik/antienflamatuar ilaçlar (%12,1) idi. Antineoplastik/immünmodülatörlere bağlı reaksiyonlar en sık 14. günden sonra gelişirken (p=0,002), en sık gelişen lokalize reaksiyon papülopüstüler erüpsiyon (%54,5) olarak bulundu. Sonuç: Hastanemizde gözlenen KAİR tipleri ve etkenleri genel olarak literatür ile benzer özellikler taşımakla beraber özellikle yeni geliştirlen antineoplastik/immünmodülatör ilaçlarla ilişkili KAİR'ler dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kutanöz advers ilaç reaksiyonları, antibiyotikler, antineoplastik ilaçlar, lokalize ilaç reaksiyonu