Çocuğu 0-5 yaş aralığında olan ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı ve geleneksel tıp ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA TANRIVERDİ KAYMAZ
Danışman: Gülberat TOTUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuğu 0-5 Yaş Aralığında Olan Ebeveynlerde Siberkondri, Aşı Karşıtlığı Ve Geleneksel Tıp İlişkisi Amaç: Çalışmamızın amacı, 0–5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı/tereddüdü ve geleneksel-tamamlayıcı tıp (GTT) eğilimleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu tutumların sosyodemografik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımdaki bu araştırmaya 0-5 yaş arası çocuğu olan 120 ebeveyn dahil edildi. Tüm ebeveynlere olgu rapor formu ile birlikte Siberkondri Ciddiyeti Ölçeği–Kısa Form (CSS-12), Aşı Karşıtlığı Ölçeği–Kısa Form (AKÖ-12) ve Geleneksel-Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği (GTTÖ) yüz yüze uygulandı. Veriler Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı ve geleneksel tamamlayıcı tıbba eğilim arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar görüldü. Sosyodemografik değişkenler değerlendirildiğinde; birden fazla çocuğa sahip ebeveynlerde AKÖ-Aşı Olmamak İçin Çözümler alt boyutu ve GTTÖ toplam puanı daha düşük saptandı ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı. Evli olmayan ebeveynlerde GTTÖ toplam puanı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Gelir düzeyi yüksek ebeveynlerde ise GTTÖ-Tamamlayıcı Tıbba Düşünsel Bakış alt ölçeği puanı daha düşüktü ve bu istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Sonuç: Bu çalışmada, 0–5 yaş çocukları olan ebeveynlerde siberkondri, aşı tereddüdü ve tamamlayıcı tıp eğilimlerinin birbirleriyle ilişkisi, sosyodemografik ve psikososyal faktörlerden etkilendiği gösterilmiştir. Ebeveynlerin aşıya yönelik tutumları güven ilişkileri, kültürel değerler ve sağlık bilgisine erişim biçimleriyle şekillenmektedir. Empati temelli iletişimin, dijital sağlık okuryazarlığını güçlendiren eğitimlerin ve yanlış bilgiyle mücadele stratejilerinin çocuk sağlığı izlemine entegrasyonu, ebeveynlerde aşı tereddüdünün azaltılmasında etkili olabilir. Anahtar Kelimeler: Aşı tereddüdü ve karşıtlığı, Ebeveyn tutumları, Siberkondri, Sosyodemografik faktörler, Tamamlayıcı ve alternatif tıp