Akut pankreatitli hastalarda nötrofil lenfosit oranının tanısal ve prognostik önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZHALA MEMMEDOVA
Danışman: Mine ADAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Akut pankreatit pankreasta inaktif halde bulunan enzimlerin çeşitli nedenlerle aktif hale gelerek pankreası otodijesyona uğratmaları sonucu gelişen, şiddetli karın ağrısı ile kendini gösteren, lokal ve sistemik komplikasyonları olan mortalite ve morbididtesiyle yüksek inflamatuar bir hastalıktır. Son yıllarda teşhis ve tedavi olanaklarının artması ile mortalite azalmaktadır. Ağır seyirli akut pankreatiti erken dönemde saptamak için çok fazla skorlama sistemi geliştirilmiştir. Ancak bunlar çok sayıda parametre içerdiğinden, ağır seyirli hastaları erken saptamakta yeterince elverişli değildir. Dolaşımdakı lökositlerin strese karşı verdikleri fizyolojik yanıt nötrofil sayısında artış ve lenfosit sayısında da bir düşüşe neden olduğundan inflamatuar hastalıklarda bu iki alt grubun birbirine oranı bir inflamasyon belirteci olarak kullanılmaktadır. Nötrofil lenfosit oranı (NLO), inflamatuar yanıtın basit bir belirteci olarak öne sürülmektedir. Amaç: Bu çalışmada nötrofil lenfosit oranının (NLO) akut pankreatitli hastalarda etiyoloji, klinik aktiviteler ile olan ilişkisi ve ağır pankreatitin erken dönemde tanınması, hastande yatış süreleri ve komplikasyonlar ile ilişkisi araştırıldı. Gereç ve yöntem: Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servise 01.03.2014-01.04.2016 tarihleri arasında başvuran, akut pankreatit tanısıyla takip edilen 150 hasta ile, bu hastalarla yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 36 sağlıklı kontrol grubu alındı. Akut pankreatitli hastaların dosyaları hastane HBYS sisteminden geriye yönelik olarak tarandı. Hastaların hastaneye başvurdukları ilk 24. saatteki hemogramlarındakı nötrofil ve lenfosit düzeyi oranlandı, NLO'ları hesaplandı. Ve sonuçlar hastalık etiyolojisi, aktivite indeksleri, komplikasyonları ve hastanede yatış süreleri ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 150 hasta ve 36 sağlıklı kontrol grubu alındı. 150 hastaların 75'i (%50) erkek,75'i (%50) kadın idi. Hastaların ortalama yaşı 54.1±18.2 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması 49.1±12.4 idi. Her iki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05). Akut pankreatitli hastalarda nötrofil /lenfosit oranı (NLO) ortalaması 7.0±9.3 iken, kontrol grubunda 1.8±0.6 idi. Akut pankreatitli hasta grubunda NLO düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p ˂ 0.05). Akut pankreatit etiyolojik olarak biliyer ve non-bilyer nedenli 2 gruba ayrıldığında gruplar arasında nötrofil/lenfosit oranı, CRP, sedimentasyon, nötrofil düzeyleri ve lenfosit düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Ranson 24. saat kriterlerine göre ağır pankreatit olan hastalarda NLO düzeyi 9,85±6,70 iken hafif pankreatit olgularında NLO düzeyleri 6,26±9,72 olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı yükseklik görüldü (p 0,05). Sonuç: NLO diğer inflamatuar durumlarda yükseldiği gibi akut pankreatitli hastalarda da yükseldiği gösterildi. Bu yönü ile NLO, akut pankreatin erken tanınmasında kolay ulaşılabilen bir parametre olarak kullanılabilir. Ranson ve Glaskow kriterlerine göre ağır pankreatitli hastalarda NLO anlamlı yüksek bulunurken, Balthazar skorlaması ile aynı ilişki gösterilemedi. Bu yönü ile NLO, akut pankreatitli hastalarda tanı ve hastalık aktivitesinin erken dönemde öngörülmesinde kolay uygulanabilen ve ulaşılabilen bir parametre olarak yararlı olabilir. Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, Nötrofil lenfosit oranı, Ranson kriterleri