İnflamatuar bağırsak hastalığının glomerüler filtrasyon hızı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA COCİ
Danışman: Hüseyin ALKIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda yeni tanı inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH); yani ülseratif kolit (ÜK) veya Crohn hastalığı (CH) tanısı konup takip ve tedavi edilen hastaların tanı anındaki tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) ile ve 5 yıllık takiplerindeki eGFR düzeylerine bakılarak İBH'ın uzun vadede eGFR üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya 01 Ocak-31 Aralık 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'na başvurmuş, yeni İBH tanısı almış, 18 yaş ve üzeri, 5 yıl süreyle takip edilmiş dahil edilme kriterlerine uyan hastalar alındı. Tüm hastaların bazal ve takiplerindeki kreatinin düzeyleri kullanılarak, böbrek hastalığında kanıta dayalı klinik uygulama kılavuzu olan Böbrek Hastalıkları: Küresel Sonuçlarının İyileştirilmesi Vakfı (KDIGO)'da önerilen 2021 Kronik Böbrek Hastalığı Epidemiyolojisi İş birliği (CKD-EPI) formülü kullanılarak eGFR hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 120 hasta (69 erkek, 51 kadın) alındı. Hastaların 52'si (%43,3) CH, 68'i (%56,7) ÜK tanılıydı. Hastaların tedavilerinde kullanılan ilaçlardan meselazin kullanmaya devam edenlerin %59,9'u (n=64) ÜK hastaları iken, geri kalanı (n=40) Crohn hastasıydı. Hastalarda eGFR düzeyi 3., 4. ve 5. yılda bazale göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (sırası ile p=0,003 p<0,001 p<0,001). ÜK ve CH grupları ayrı ayrı incelendiğinde her iki hasta grubunda da eGFR düzeyi 4. ve 5. yılda bazale göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (hepsi için p<0,001). Azatiyopürin kullananlarda bazale göre 5. yıl eGFR düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,017). En az 1 komorbid hastalık öyküsü olanlarda bazalde ve izlemde eGFR düzeyi komorbidite olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (2. yıl p=0,001 diğer karşılaştırmalar p<0,001). Kronik steroid olmayan anti-inflamatuar (NSAİİ) kullanımı öyküsü olmayanlarda eGFR düzeyi 4. ve 5. yılda, kullanım öyküsü olanlarda 5. yılda bazale göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (hepsi için p<0,001). ÜK şiddeti aktif hastalık olan hastaların bazal ile 5. yıl x eGFR düzeyi aktif olmayan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,047). Sonuç: Çalışmamızda 5 yıllık takip sonunda klinik anlamlı etkisi olmasa da bazal eGFR seviyesine göre anlamlı eGFR azalması bulundu. İBH tedavisinde kullanılan azatiyopürin hariç diğer tedavilerin anlamlı olarak tek başlarına eGFR üzerine olumsuz etkisi saptanmadı. Çalışmamızda eGFR düşüşünde hastalık alt grubunun, hastalık aktivitesinin, kullanılan ilaçların, NSAİİ kullanımının veya komorbid hastalıkların hepsinin az çok etkili olduğu, eGFR düşüşünün multifaktöriyel sebeplerden kaynaklandığı sonucuna varıldı. Takip sonunda bazal eGFR seviyesine göre anlamlı eGFR azalması izlenmesi, İBH hastalarının böbrek fonksiyonlarının düzenli ve dikkatli bir şekilde izlenmesi gerektiği görüşünü desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Crohn hastalığı, glomerüler filtrasyon hızı, kronik böbrek hastalığı, ülseratif kolit