Sigara bağımlılarında psikolojik belirtilerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAKIRHAVA MENTEŞ
Danışman: Mustafa ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sigara tüm dünyada bilinen ve ispatlanmış en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sigara yol açtığı organik sağlık sorunları yanı sıra psikiyatrik olarak da birçok hastalığa ön ayak olmaktadır. Çalışmamızda sigara bağımlısı hastalarda psikolojik belirtilerini tarayarak, bunlara sebep olabilecek etkenleri ve bağımlılık düzeyi ile arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ağustos 2016 – Aralık 2016 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde yürütüldü. Çalışmamıza 125 sigara bağımlısı hasta ve kontrol grubu olarak da 122 sigara bağımlısı olmayan hasta dahil edildi. Katılımcılara ''Sosyodemografik veri formu'', ''Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'' (FNBT) ve ''SCL-90-R Psikolojik Belirti Tarama Ölçeği'' uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 16.0 paket veri programıyla yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 125 (%60,6) erkek ve 122 (%49,4) kadın olmak üzere 247 kişi dahil edildi. Katılımcılar sigara bağımlısı olan ve sigara bağımlısı olmaya (kontrol) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Sigara bağımlısı olan grupta SCL-90-R skorlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğunu bulduk. Ölçeğin asıl işlevselliğini gösteren GSI skorunun sigara bağımlıları grubunda 44 (%35,2), kontrol grubunda 21 (%17,2) kişide kesit değeri olan 1,00'in üzerrinde sapradık (p<0.001). Bağımlılık düzeyini gösteren FNBT değerleri ile SCL-90-R ölçek sonuçlarının korele olduğunu saptadık. Sigara bağımlısı olmanın, bağımlılık düzeyi yüksekliğinin ve düşük gelir düzeyinin psikolojik belirtilere yatkınlığı artırdığını tesbit ettik. Sonuçlar: Sigara bağımlılıları aile hekimleri tarafından biyopsikososyal yönden ele alınmalı, ruhsal açıdan sorunu olan hastalar öncelikle psikiyatrik açıdan değerlendirilmeli ve psikiyatri birimleriyle ortaklaşa karar verilerek sigara bırakma programına dahil edilmelidir. Bu tür bir değerlendirme, sigarayı bırakma konusunda uygulanacak yöntemin belirlenmesinde yol gösterici olacaktır. Anahtar Kelimeler: Sigara Bağımlılığı, SCL-90-R Psikolojik Belirti Tarama Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi