Erişkin acil servis ile aile sağlığı merkezine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin karşılaştırılması

RIZA GÜCAL

Erişkin acil servis ile aile sağlığı merkezine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RIZA GÜCAL

Danışman: Abdullah ALGIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç Bu çalışma ile, acil servis yeşil alana başvuran hastaların sağlık okuryazarlık düzeylerini ortaya koymayı; bu düzeyi aile sağlık merkezine başvuran hastaların sağlık okuryazarlık düzeyiyle karşılaştırarak ülkemiz literatürüne katkıda bulunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem Çalışmamız tek merkezli, prospektif, gözlemsel anket çalışması olup, erişkin acil servise ayaktan başvuran ve Kanada triaj sınıflaması 4-5 olan hastalar ile ASM'ye başvuran 18 yaş üstü hastalardan oluşmaktadır. Hastalar eğitim durumlarına, mesleklerine ve gelir-gider durumlarına göre alt gruplara ayrıldı. Bulgular Çalışmaya dahil edilen hastaların yaşları 18 ile 82 arasında değişmekte olup yaş ortancası 36 (26-45) saptandı. Çalışmaya katılan toplam 480 kişinin 205'i (%42,7) erkek, 275'i (%57,3) kadındı. Çalışmaya dahil edilen 480 hastanın 169'u (%35,2) Aile Sağlığı Merkezi'ne, 311'i (%64,8) acil servise başvuranlardan meydana gelmekteydi. Medeni durum bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p=0.446). İlkokul mezunu hastaların AS başvurularının ASM başvurularından yüksek olduğu, üniversite ve yüksek lisans mezunlarının ise ASM başvurularının acil servis başvurularından istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu bulundu (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p=0,02). ASM ve AS başvurularında sağlık okuryazarlığı indeks puanı (p=0.364) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Ancak indeks alt gruplarından sağlıkla ilgili bilgiye ulaşma (p=0.042) ve sağlıkla ilgili bilgiyi anlama (p=0.035) ortalama skorları acil servise başvuranlarda istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulundu. Sonuç AS'lerin yoğunluğunun azaltılmasında, eğitim düzeyi, mesleği ve gelir düzeyi ayrımı olmaksızın, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kullanımının artırılması ile ilgili toplumumuz bilgilendirilmeli, SOY düzeyleri arttırılmalıdır.